Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), dikkat, dürtü kontrolü ve organizasyon becerilerini etkileyebilen bir nörogelişimsel durum olarak tanımlanmaktadır. Uzun yıllar boyunca genellikle erkek çocuklarla ilişkilendirilen bu durumun, kadınlarda farklı seyir izleyebileceğini gösteren bulgular son zamanlarda dikkat çekmektedir.
Özellikle regl döngüsü, gebelik ve doğum sonrası dönem gibi hormonal değişimlerin yaşandığı evrelerde DEHB belirtilerinin daha belirgin hale geldiği gözlemlenmiştir. Yeni yayımlanan bir araştırma da DEHB’li kadınların bu dönemlerde daha fazla üreme ve ruh sağlığı sorunları bildirdiğini ortaya koymaktadır.
REGL DÖNGÜSÜNDE FARK BELİRGİNLEŞİYOR
Araştırmada DEHB tanısı bulunan kadınların, bu tanıyı almayanlara göre düzensiz regl döngüleri ve daha yoğun regl öncesi belirtiler bildirme oranlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ruh halindeki dalgalanmalar, kaygı, yorgunluk ve odaklanma güçlüğü gibi şikayetlerin daha sık raporlandığı belirtilmektedir.
Araştırmacılar, regl öncesi dönemde ortaya çıkan belirtilerin DEHB’li kadınlarda daha ağır seyretme eğiliminde olduğunu vurgulamaktadır. Önceki çalışmaların, günlük yaşamı olumsuz etkileyebilen ağır regl öncesi belirtilerin DEHB’li kadınlarda daha yaygın olduğunu gösterdiği de ifade edilmektedir.
HORMONLAR ETKİLEYİCİ ROL OYNAYABİLİR
Bilim insanlarına göre bu durumun arkasında hormonlar yer alıyor olabilir. Özellikle östrojen hormonunun, dikkat, motivasyon ve duygusal düzenleme açısından etkili olan dopamin sistemiyle etkileşime girdiği bilinmektedir.
Bu nedenle regl öncesi dönem, doğum sonrası süreçler ve menopoz geçişi gibi hormon seviyelerinin değiştiği dönemlerde bazı kadınlarda dikkat sorunları, unutkanlık, zihinsel dağınıklık ve duygu durum değişiklikleri daha belirgin hale gelebiliyor. Ancak uzmanlar, bu ilişkinin kesin mekanizmalarının henüz netleşmediğini ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu vurgulamaktadır.
GEBELİK VE DOĞUM SONRASI DÖNEMDE DİKKAT ÇEKİCİ BULGULAR
Araştırmanın ilginç bulgularından biri de gebelik ve doğum sonrası döneme ilişkin veriler olmuştur. DEHB’li kadınların planlanmamış gebelik bildirme oranlarının daha yüksek olduğu ve doğum sonrası depresyon belirtilerini daha sık dile getirdikleri görülmüştür.
Daha önce yapılan araştırmalar da, doğum sonrası depresyon belirtilerinin DEHB’li kadınlarda daha fazla görüldüğünü ortaya koymuştur. Uzmanlar, bu bulguların tek başına neden-sonuç ilişkisi kurmak için yeterli olmadığını ancak kadın ruh sağlığı açısından dikkate alınması gereken önemli bir tablo oluşturduğunu belirtmektedir.
Araştırmacılar, elde edilen sonuçların DEHB’nin bu sorunlara doğrudan neden olduğunu göstermediğinin altını çizmektedir. Ancak bu veriler, kadınların yaşamlarının çeşitli dönemlerinde DEHB’nin göz önünde bulundurulmasının önemini işaret etmektedir.
DEHB KADINLARDA FARKLI SEMPTOMLARLA GÖRÜLEBİLİR
Uzmanlar, DEHB’nin kadınlarda genellikle dışa vurulan hiperaktivite ile ortaya çıkmadığını ifade etmektedir. Belirtiler çoğu zaman unutkanlık, zihinsel dağınıklık, organizasyon güçlüğü, içsel huzursuzluk ve duygusal dalgalanmalar şeklinde görülebilmektedir.
