ANKARA – BHA
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), internet sitesinde yaptığı açıklamada, her yıl düzenli olarak fiyat derlenen yerleşim yerleri ve iş yerleri ile birlikte sepette yer alan ürünlerin, ağırlıklarının ve tanımlarının güncellemelerle yenilendiğini bildirdi. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), toplumun tüketim alışkanlıklarını en doğru şekilde yansıtmayı hedefleyen bir mal ve hizmet sepeti üzerinden hesaplanıyor.
Piyasadaki tüm mal ve hizmetlerin fiyatlarını takip etmenin mümkün olmaması nedeniyle, endeks hesaplamasında hanehalklarının harcamalarında önemli yer tutan ürün ve hizmetler dikkate alınıyor. Bu sepet, tüketicilerin günlük yaşamda sıklıkla tercih ettikleri ürünlerden oluşmakta.
Baz yıl 2025 olarak belirlendi
TÜFE için yapılan çalışmalarda 2025 yılı, yeni baz yıl (2025=100) olarak belirlenmiştir. Baz yılın yenilenmesi, endeksin daha anlaşılır hale gelmesini sağlarken, uluslararası karşılaştırılabilirliği artırmakta ve endeks seviyelerinin aşırı büyümesini önlemekte.
Baz yıl güncellemesiyle birlikte, mevcut sınıflama yapısı yerine güncel tüketim alışkanlıklarını daha iyi yansıtan “Amaca Göre Bireysel Tüketim Sınıflaması COICOP-2018” sistemine geçilmiştir. Yeni baz yıl, sınıflama ve ağırlık yapısıyla oluşturulan ilk veriler ocak ayında yayımlanan TÜFE bülteniyle ortaya çıkmıştır. Bu değişiklik, endeksin yeniden hesaplanmasını değil, mevcut verilerin yeni sınıflamaya göre gruplanmasını ifade etmektedir. Bu nedenle ana enflasyon göstergelerinde değişim beklenmemekte, sadece bazı alt endekslerde sınıflama nedeniyle farklılıklar olabilmektedir.
Sepette Ürün Sayısı ve kapsam genişledi
Bu yıl, alan çalışması ile elde edilen fiyatlar toplam fiyatların yaklaşık yüzde 51,14’ünü oluşturacaktır. TÜFE kapsamındaki veriler, 81 il ve 239 ilçede, 39 bin 70 iş yeri ile 5 bin 246 konuttan (kira) her ay yaklaşık 636 bin 640 fiyat derlenmesi planlanmaktadır.
Her yıl aralık ayında yapılan güncellemelerle, tüketim harcamalarında ağırlığı artan ürünler sepete eklenirken, önemi azalan ürünler sepette yer bulamamaktadır. Bu nedenle, TÜFE sepetindeki ürün sayısı yıllar içinde değişim göstermektedir. Yıl içinde ise sepet ve ağırlıklar sabit kalmaktadır.
Bu yıl, temel veri kaynağındaki değişim ve yeni sınıflamaya geçiş nedeniyle sepete giren ve çıkan ürün sayısının önceki yıllara oranla daha fazla olduğu belirtilmiştir. Güncellemeyle birlikte simit, yöresel peynirler, hazır pizza, okul formları, bebek elbiseleri, termos ve otomobil ekspertiz ücreti gibi 38 yeni madde sepete eklenmiştir. Buna karşın, kakao, ekmek hamuru (yufka), kravat, gazeteler ve tıraş malzemeleri gibi ürünler sepet dışı bırakılmıştır.
Ayrıca, tüketicilerin değişen tercihlerini yansıtmak amacıyla birçok maddenin altına yeni ürün çeşitleri eklenmiştir. Örneğin, 2026 itibarıyla dizel otomobiller tamamen sepetten çıkarılmakta, benzinli, elektrikli ve hibrit otomobiller için yeni alt maddeler oluşturulmaktadır.
Ana grup ağırlıkları yeniden belirlendi
Baz yılın “2003=100”den “2025=100”e güncellenmesiyle birlikte ana grup sayısı 12’den 13’e çıkmış, bazı grupların isimleri değiştirilmiştir. Dijital ürünler ve dijital içerik tüketimi COICOP-2018 kapsamında ayrı bir sınıf olarak belirlenmiştir. Sigorta ve finansal hizmetler de yeni bir ana harcama grubu olarak TÜFE hesaplamalarına eklenmiştir.
