Türkiye’yi çevreleyen denizlerin sıcaklık, kirlilik ve oksijen durumunu belirlemek amacıyla, 28 kıyı ilinde ve KKTC’de gerçekleştirilen “Denizlerimizin Genç Kaşifleri” projesinin ilk sonuçları açıklandı. Proje kapsamında, vatandaş bilimi yaklaşımıyla 7’den 77’ye kadar katılımcılar, Ramazan Bayramı tatilinde kıyı illerinde cihazlarla deniz örnekleri topladı. Bu sayede gemiyle seyrüsefere gerek kalmadan yakıt tasarrufu sağlanırken, çevreye duyarlı bir yaklaşım sergilendi.
ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Mustafa Verşan Kök, proje kapsamında toplanan verilerin analiz edildiğini ve elde edilen sonuçlar hakkında açıklamalarda bulundu. Projeye katılan ODTÜ öğrenci ve mezunları ile yakınlarının, deniz suyunun çeşitli parametrelerini ölçtüğünü ve elde edilen verilerin ODTÜ Deniz Bilimleri Enstitüsü tarafından incelenmeye başlandığını belirtti. Projenin vatandaş bilimi yaklaşımı ile toplumun bilimsel süreçlere katılımını teşvik ettiğini vurgulayan Kök, bu tür projelerin bilimi toplumla buluşturmasında önemli bir rol oynadığını ifade etti.
Proje kapsamında geliştirilen Kaşif-1 adlı cihaz, deniz parametrelerini dakikalar içinde toplamayı sağlayarak bilimsel veri toplama sürecini hızlandırdı. Elde edilen veriler, deniz sıcaklık artışları, kirlilik durumu, pH ve oksijen seviyeleri gibi çevresel parametreler üzerinde yapılan analizlerle çeşitli sonuçlar ortaya kondu. Özellikle sıcaklık artışları ve kirlilik durumu konusunda ciddi tehditlerin bulunduğu belirlendi.
Proje kapsamında yapılan ölçümler sonucunda, deniz suyunun pH değerleri, oksijen seviyeleri ve tuzluluk gibi parametreler üzerinde analizler gerçekleştirildi. Elde edilen veriler doğrultusunda, Karadeniz ve Doğu Akdeniz gibi bölgelerde kirliliğe ve asidik duruma işaret eden sonuçlar elde edildi. Ayrıca, deniz suyu tuzluluk değerlerinde farklılıklar belirlenirken, bu verilerin iklim çalışmalarına önemli katkılar sağlayabileceği belirtildi.
Projenin sonuçlarına dayanarak ODTÜ, ortak bir bilimsel makale hazırlayarak bu verilerin akademik literatüre katkı sağlamayı hedefliyor. Ayrıca, projenin devamında yeni katılımcılarla deneylere devam edilecek ve Avrupa Birliği projesi kapsamında dünya genelindeki göllerden veri toplanması planlanıyor. Tüm bu çalışmalar, çevre bilimleri alanında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
