ANKARA-BHA
2024 yılında global elektrik üretiminin yüzde 41’inin yenilenebilir kaynaklar ve nükleer enerjiden elde edildiği tespit edildi. Dünya genelinde enerji talebinin hızla arttığı bir dönemde, elektrik üretiminde bu artış kaydedildi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), “Küresel Enerji Değerlendirmesi 2025” isimli raporunu yayımladı. Raporda, 2024’te dünya genelinde toplam elektrik üretiminin, önceki yıla göre yaklaşık 1200 teravatsaatlik bir artış gösterdiği belirtildi. Bu artışın büyük kısmı yenilenebilir enerji kaynakları ve nükleer santrallerden sağlandı. Toplam elektrik üretiminin yüzde 32’si yenilenebilir enerji kaynaklarından, yüzde 9’u ise nükleer enerjiden geldi.
Yenilenebilir enerji ve nükleer enerji üretiminde ciddi artış
2024, güneş ve rüzgar enerjisinden elde edilen elektrik üretiminde rekor bir yıl olarak kaydedildi. Bu iki kaynaktan yapılan üretim, 670 teravatsaatlik bir artışla zirveye ulaştı. Bunun yanı sıra, nükleer santrallerin elektrik üretimindeki katkısı da 100 teravatsaat artış gösterdi.
Yenilenebilir enerji kapasitesinde de önemli bir artış yaşandı. 2024 yılında küresel ölçekte yaklaşık 700 gigavatlık yeni yenilenebilir enerji kapasitesi devreye alındı. Bu kapasitenin büyük çoğunluğu, yaklaşık yüzde 80’lik bir pay ile güneş enerjisi santrallerinden oluştu.
Nükleer enerji sektöründe ise 7 gigavatlık yeni kapasite sisteme eklendi. Ayrıca, 2024 yılı itibarıyla dokuz yeni nükleer reaktörün inşasına başlandı. Bu projelerin tamamlanmasıyla toplamda 11 gigavatlık ek kapasitenin sisteme katılması bekleniyor. Yeni reaktör projeleri, büyük ölçüde Çin ve Rusya tasarımlarına dayalı olarak ilerlemekte.
Çin ve ABD’de yenilenebilir enerji yükseliyor
Avrupa Birliği (AB) ve ABD’de güneş ve rüzgar enerjisinden elde edilen elektrik, ilk kez kömür ve doğal gazdan elde edilen elektrik üretimini geride bıraktı. Çin’de ise güneş ve rüzgar enerjisinin toplam elektrik üretimindeki payı yaklaşık yüzde 20 seviyesine ulaştı.
Elektrik sistemlerinde dönüşüm ve dijitalleşme süreçleri
Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü’nden Araştırma Görevlisi Aliaksei Patonia, düşük karbon salımı yapan enerji kaynaklarının global elektrik sistemlerinde köklü bir dönüşüm sağladığını kaydetti. Patonia, “2024’te dünyada temiz enerjiye yapılan yatırım 2,1 trilyon dolara çıkarak rekor kırdı. Bu yatırım, değişken yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygın kullanımını, şebeke esnekliği yatırımlarını ve elektrik sistemlerinin dijitalleşmesini teşvik etti,” şeklinde konuştu.
Patonia, nükleer enerjinin bu süreçte önemli bir katkı sağladığını vurgulayarak, “Nükleer enerji, güneş ve rüzgar gibi değişken yenilenebilir enerji kaynaklarından farklı olarak sabit yük üretebilme özelliğine sahiptir. Dolayısıyla nükleer enerjinin gelecekteki rolü daha da art
