ABD’de seçim heyecanı sürüyor. Milyonlarca seçmen, 5 Kasım’daki bu kritik seçim için sandık başına gitmeye hazırlanıyor. Seçmenler, yalnızca kendi ülkelerini değil, birçok diğer ülkeyi de etkileyecek olan bu önemli karar için en uygun adayları değerlendirmek üzere harika bir fırsat bulacak. Ayrıca, günlük yaşamlarını etkileyen yasaların oluşturulmasında önemli bir rol oynayan Kongre üyeleri için de oy verme süreci gerçekleştirilecek.
ABD SEÇİMLERİNİN EN’LERİ
California Santa Barbara Üniversitesi’nin desteklediği ABD Başkanlık Projesi verilerine göre; George Washington, oy birliğiyle seçilen ilk ve son başkan olarak tarihe geçti. Bununla birlikte, 1 oy farkla başkan olan veya rakiplerini büyük farklarla geride bırakan adayların katıldığı seçimler de bu tarih süresince önemli bir yer edindi.
EN FAZLA OYU ALAN DEĞİL, EN FAZLA DELEGEYİ ALAN KAZANIYOR
Amerika Birleşik Devletleri’nde başkanlık için en fazla oyu alan değil, en fazla delegeye ulaşan adayın seçilmesini sağlayan Seçiciler Kurulu (Electoral College) sistemi uygulanmaktadır. Her eyaletin belirli bir delege sayısı bulunur ve o eyaletteki oyların çoğunluğunu alan parti, tüm delegeleri kazanır.
Bu sistemin sonucu olarak, 1824, 1876, 1888, 2000 ve 2016 yıllarında gerçekleştirilen seçimlerde, halk oyunu en çok alan adaylar, Seçiciler Kurulu’ndaki delege sayılarının yetersizliği nedeniyle başkanlık koltuğuna oturamamıştır.
İLK BAŞKANLIK SEÇİMİNİ GEORGE WASHINGTON KAZANDI
ABD’deki ilk başkanlık seçimi, 4 Şubat 1789’da gerçekleştirildi ve bu seçimde 12 aday yarıştı. O dönemde, bugünkü yüzölçümünün üçte biri kadar bir alana sahip olan ABD’de Seçiciler Kurulu 69 üyeden oluşmaktaydı. Her üye, başkan ve başkan yardımcısı için olmak üzere 2 oy kullanma hakkına sahipti.
George Washington, 69 oy alarak oy birliğiyle ülkenin ilk başkanı oldu. John Adams ise 34 oyla ilk başkan yardımcısı olarak göreve başladı.
1792’deki ikinci başkanlık seçimlerinde Washington, 132 Seçiciler Kurulu oyunun tamamını kazanırken, John Adams da 77 oy alarak başkan yardımcılığına seçildi.
1796 yılında yapılan seçimlerde John Adams, Seçiciler Kurulu’nun 138 oyundan 71’ini alırken, Thomas Jefferson 68 oy elde etti. Adams, 3 oy farkla ABD Başkanı olarak göreve başladı.
1804’teki beşinci başkanlık seçimlerinde Demokratik-Cumhuriyetçi Parti’nin adayı Thomas Jefferson, Federalist Parti’nin adayı Charles Cotesworth Pinckney ile yarıştı. Seçiciler Kurulunda 162 oy alan Jefferson, oyların yüzde 92’sini kazanırken, Pinckney yalnızca 14 oyda kaldı. Jefferson, büyük bir farkla yeniden başkan seçildi.
1816’daki sekizinci başkanlık seçimlerinde ise Demokratik-Cumhuriyetçi Parti’nin adayı James Monroe, Seçiciler Kurulu’nda 183 oy alarak başkanlık koltuğuna oturdu. Federalist Parti’den Rufus King yalnızca 34 oyda kaldı. Monroe, yüzde 83,9 oranıyla başkanlık görevini üstlendi; bu seçim, Federalist Parti’nin son başkan adayı olarak tarihe geçti.
MONROE, 235 SEÇİCİ KURUL ÜYESİNDEN 231 OY ALARAK BAŞKAN OLDU
1820 yılında yapılan
