İSTANBUL-BHA
Kültür ve Turizm Bakanı Mert Demir, 1486 yıllık Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin ana kubbesinde tarihin en kapsamlı restorasyon ve güçlendirme sürecinin başlatılacağını açıkladı. Bakan Demir, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, çalışmaların ibadete ara verilmeden yürütüleceğini ve yapının özgün mimarisinin titizlikle korunacağını belirtti.
Restorasyon sürecinin, kubbenin depreme karşı daha dayanıklı hale getirilmesi amacıyla gerçekleştirileceği ifade eden Demir, “Ayasofya’yı hem koruyacağız hem de yaşatacağız” şeklinde konuştu. Kubbe restorasyonunun, caminin iç yüzeyindeki mozaiklere zarar verilmemesi için dış cepheden yapılacağını vurgulayarak, kurşun kaplamaların sökülüp onarılacağı ya da yenileneceğini söyledi.
İşlemler süresince, mozaiklerin korunması amacıyla kubbenin çelik konstrüksiyon ve özel brandayla geçici olarak kapatılacağı, restorasyon ve ibadetin aynı anda sürdürülebilmesi için 43,5 metre yüksekliğinde çelik platformun kurulacağı bildirildi.
Dijital ikizi oluşturuldu, kapsamlı analizler yapıldı
Kültür ve Turizm Bakanlığı, bu süreçle ilgili yaptığı resmi açıklamada, Ayasofya’nın restorasyon sürecine dair ayrıntılı bilgiler verdi. Açıklamada, 10 Temmuz 2020 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile yeniden ibadete açılan yapının korunması ve kullanımı dengesinin gözetildiği bilimsellik ile projelendirildiği belirtildi.
Külliyedeki tüm yapılar üç boyutlu olarak belgelenip dijital ortama aktarılmasıyla yapının dijital ikizinin oluşturulduğu ifade edildi. Ayrıca, geçmiş arşiv taramalarıyla elde edilen belgelerle birlikte yapının statik yapısı analiz edilerek olası deprem senaryoları üzerinden risk değerlendirmesi yapıldığı ve buna göre önlemlerin geliştirildiği aktarıldı.
Daha önce tamamlanan restorasyon çalışmaları arasında II. Mehmet, II. Selim, III. Murat ve Şehzadeler türbeleri ile Sıbyan Mektebi ve Muvakkithane’nin yanı sıra galeri katının da bakım ve temizlik çalışmalarının ardından ziyarete açıldığı hatırlatıldı.
Çelik platform ve kule vinçle yürütülecek
Yapının taşıyıcı sistemlerine yönelik analizler sonucunda ana ve yarım kubbelerde güçlendirme ihtiyacının tespit edildiği vurgulanan açıklamada, bu sürecin geçici çelik konstrüksiyon örtü ile dış yüzeyden yürütüleceği belirtildi.
Ayrıca, 43,5 metre yüksekliğindeki platforma ek olarak, doğu yönünde 41 metre yüksekliğinde ve 60 metre bom uzunluğunda bir kule vinç kurulacağı, vinç konumunun yapı güvenliği esas alınarak belirleneceği ifade edildi. Çalışmalar tamamlandığında kurulan tüm geçici yapılar sökülecek ve Ayasofya’nın tarihi kubbesi, özgün haliyle gelecek nesillere aktarılacak.
