ANKARA – BHA
Yeşilay, çocukların dijital ortamda karşılaşabileceği tehditleri ele aldığı değerlendirmesinde, güvenli dijital tasarım, etkili denetim, mahremiyet ile aile-okul-toplum iş birliğinin önemini vurguladı.
Bu çerçevede, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ hizmetlerine erişiminin kısıtlanması, 15 yaşını dolduranlar için yaşa uygun hizmetlerin geliştirilmesi ve ebeveyn denetim araçlarının etkinliğinin artırılması amaçlanıyor.
“Risk yalnızca ekran süresi değil”
Yeşilay, dijital dünyada çocukların karşılaştığı tehlikelerin sadece ekran başında geçirilen süre ile sınırlı olmadığını belirtti. Sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, sürekli bildirimler, kişiselleştirilmiş öneriler ve sosyal karşılaştırmayı teşvik eden tasarımlar, çocukların dikkatini, uyku düzenini, sosyal ilişkilerini ve ruhsal sağlıklarını olumsuz yönde etkileyebilir.
ABD’de gençlere yönelik günlük kullanım kısıtlamaları, gece erişim sınırlamaları, okul saatlerinde bildirimlerin azaltılması, yaş doğrulamasının güçlendirilmesi ve ebeveyn desteği araçlarının geliştirilmesi gibi uygulamaların gündeme gelmesi, güvenli dijital tasarımın önemini bir kez daha ortaya koydu.
Yeşilay’dan teknoloji şirketlerine çağrı
Yeşilay, çocukların dijital güvenliğinin sağlanması için aşağıdaki adımların atılmasını talep etti:
Çocuk hesaplarında yaşa göre günlük kullanım sınırları belirlenmesi,
Gece saatlerinde erişim ve yüksek etkileşimli içerik akışlarının sınırlandırılması,
Okul saatlerinde bildirimlerin varsayılan olarak susturulması,
Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma gibi özelliklerin çocuk hesaplarında yasaklanması,
Algoritmaların, kullanım süresini artırmak yerine güvenlik ve yaşa uygunluk ilkelerine dayanarak tasarlanması,
Uzun süreli kullanım sonrasında etkili mola mekanizmalarının uygulanması,
Siber zorbalık, cinsel istismar, kendine zarar verme, şiddet, nefret söylemi, kumar, alkol, tütün ve uyuşturucu içerikleri için daha güçlü önlemler alınması,
Çocuklara yönelik kişiselleştirilmiş reklamların sınırlandırılması,
Ebeveyn kontrol araçlarının ücretsiz, anlaşılır ve etkili hale getirilmesi.
“Şeffaflık ve bağımsız denetim gerekli”
Yeşilay, çocukların güvenliğinin teknoloji şirketlerinin gönüllü uygulamalarına bırakılmaması gerektiğini belirtti. Platformların algoritmik önerileri, reklam uygulamaları ve çocuk hesaplarına yönelik güvenlik önlemlerinin bağımsız denetime tabi tutulması gerektiği vurgulandı.
Ayrıca, çocukların dijital güvenliğine yönelik düzenli ve standartlaştırılmış şeffaflık raporları yayımlanması, içerik denetimi, şikayet mekanizmaları, algoritmaların etkileri ve reklam uygulamalarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiği ifade edildi.
Yaş doğrulamada mahremiyet vurgusu
Yaş doğrulama sistemlerinin çocukların korunması açısından kritik olduğu belirtilirken, bu sistemlerin, çocukların ve ailelerin gereğinden fazla kişisel verisinin toplan
