ANKARA-Sivas SRT
Güney Afrika’nın MeerKAT teleskobu, astronomlara dev bir radyo galaksisi keşfetme olanağı sundu. Bu galaksi, 3 milyon ışık yılına kadar uzanmakta ve büyüklüğü itibarıyla Samanyolu Galaksisi’nin tam 30 katını kapsıyor. Galaksinin dikkat çeken bir diğer özelliği ise devasa plazma jetleri.
Boyutları ve ilginç özellikleriyle dikkat çekiyor
Yeni keşfedilen bu galaksi, yalnızca boyutlarıyla değil, bazı ilginç özellikleriyle de astronomların ilgisini çekmeye devam ediyor. Galaksiye, Güney Afrika’nın yerli dillerinden biri olan isiZulu ve isiXhosa kökenli “Inkathazo” adı verildi; bu terim, “sorun” anlamına geliyor.
Dev radyo galaksileri ve Inkathazo’nun gizemli yapısı
Radyo galaksileri, merkezlerinde süper kütleli kara delikler bulunduran ve devasa plazma jetleri üreten kozmik yapılar olarak tanımlanmakta. Eğer bir radyo galaksisi, 2 milyon ışık yılından daha büyükse, “dev radyo galaksisi” (GRG) olarak adlandırılmakta. Ancak Inkathazo, bu sınıflandırmanın ötesinde özelliklere sahip. Örneğin, galaksinin plazma jetlerinden birinin, normalde düz olması gereken yapısı bükülmüş olarak tespit edildi.
Inkathazo’nun yer aldığı galaksi kümesinin, bu tür dev jetlerin oluşumunu sınırlayan koşullara sahip olması gerekiyordu. Bununla birlikte, bu keşif, galaksinin etrafındaki çevresel etkileşimlerin, dev galaksilerin oluşumu üzerindeki etkilerini sorgulama fırsatı sunuyor.
Plazma jetlerinin enerji kazanması
MeerKAT teleskobu, Inkathazo’nun plazma jetlerini detaylı bir şekilde inceleyerek plazma yaşlarını haritalandırdı ve bazı elektronların gizemli bir şekilde enerji kaynağına sahip olduğunu gözler önüne serdi. Bu buluş, Inkathazo’nun çevresindeki sıcak gazlarla etkileşime giren jetlerinin, enerjilerinin beklenmedik bir biçimde artış göstermesine yol açabileceğini öne sürüyor.
Yeni nesil teleskoplarla keşifler devam ediyor
MeerKAT teleskobu, dev radyo galaksilerinin keşfi konusunda kritik bir araç haline gelmiş durumda. Son beş yıl içerisinde bu tür galaksilerin sayısındaki artış, yeni nesil teleskopların gücü sayesinde mümkün oldu. Inkathazo, MeerKAT ile yapılan son üç keşiften biri olarak, güney gökyüzünde henüz keşfedilmemiş daha birçok dev radyo galaksisinin var olabileceğini gösteriyor.
