Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre, ABD dolarının dünya genelindeki döviz rezervlerindeki payı 2025’in üçüncü çeyreğinde yüzde 56,92’ye gerileyerek son yılların en düşük seviyelerine ulaştı.
Bu düşüş, uzun süredir küresel rezerv para birimi konumunu sürdüren doların payında gözlemlenen yavaş ama belirgin bir azalmayı gösteriyor.
DÜŞÜŞÜN TEMEL NEDENLERİ
– Rezerv Çeşitlendirme Eğilimi
– Dolar Değerindeki Dalgalanmalar
– Politika Belirsizlikleri
– Euro ve Diğer Para Birimlerinin Pay Artışı
EURO’NUN REZERVLERDEKİ PAYI GEÇEN YIL ARTTI
Küresel rezervlerde euronun payı ise geçen yıl artış gösterdi. Geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 19,12 olan euronun payı, ikinci çeyrekte yüzde 20,24, üçüncü çeyrekte ise yüzde 20,33 seviyesine yükseldi.
Japon yeninin rezervlerdeki payı, geçen yılın ilk çeyreğindeki yüzde 5,73 seviyesinden ikinci çeyrekte yüzde 5,65’e gerilese de, üçüncü çeyrekte tekrar yüzde 5,82’ye çıktı.
Çin yuanının payı ise geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,96’dan ikinci çeyrekte yüzde 1,99’a, üçüncü çeyrekte ise yüzde 1,93’e düştü.
AMERİKAN DOLARI KÜRESEL ÖDEMELERDEKİ LİDERLİĞİNİ KORUYOR
Doların rezervlerdeki payındaki düşüş, doların rezerv para birimi olarak statüsünü koruyup koruyamayacağına dair tartışmaları da beraberinde getiriyor. Ancak küresel finansal işlemlerde doların hakimiyeti devam ediyor.
ABD, küresel ticaretin yaklaşık yüzde 10’unu gerçekleştirmesine rağmen, ticaretin yarısından fazlası dolar üzerinden faturalandırılıyor. Dolar dışındaki para birimlerine kaymasına rağmen, çoğu emtia hâlâ dolar üzerinden fiyatlandırılıyor.
SWIFT verilerine göre, doların küresel ödemelerdeki payı geçen yıl aralık ayında yüzde 50,49 olarak kaydedildi. Aynı dönemde euronun payı yüzde 21,9, İngiliz sterlininin payı yüzde 6,73, Kanada dolarının payı yüzde 3,44, Japon yeninin payı yüzde 3,42 ve Çin yuanının payı yüzde 2,73 seviyelerine ulaştı.
DÜŞÜŞÜN BÜYÜK KISMI, REZERV YÖNETİCİLERİNİN ÇEŞİTLENDİRME ARAYIŞINDAN KAYNAKLANIYOR
Düşüşün önemli bir bölümünün, rezerv yöneticilerinin çeşitlendirme arayışlarından ve geleneksel olmayan para birimlerini rezervlerine eklemelerinden kaynaklandığı belirtildi. Ayrıca, rezervlerini artıran bazı ülkelerin dolar payının diğer para birimlerine kıyasla daha düşük olması dolayısıyla toplam payın azaldığı ifade ediliyor. Doların değer kaybetmesinin de payda düşüşe neden olabileceği vurgulandı.
Uzmanlar, euro, yuan veya diğer para birimlerinin, doların yerini alacağına dair bir öngörüde bulunmamakta ve doların uzun vadede hâlâ hakim konumda kalacağı yönünde inançlarını sürdürmektedirler.
YAŞANAN POLİTİKA BELİRSİZLİKLERİ EN ÖN
