ABD ile İran arasındaki artan gerilim, küresel enerji piyasalarında önemli etkiler yarattı. Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin ciddi bir düşüş göstermesi, deniz taşımacılığında büyük sıkıntılar doğurdu ve petrol sevkiyatında pandemi dönemini bile geride bırakan bir azalma yaşandı.
KRİTİK GEÇİŞ NOKTASI KİLİTLENDİ
Dünya petrol ticaretinin önemli güzergâhlarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndan, kriz öncesinde her gün ortalama 130 gemi geçiş yaparken, çatışmaların patlak vermesiyle bu sayı tek hanelere kadar düştü ve taşımacılık büyük ölçüde aksadı.
DEV TANKERLER KÖRFEZ’DE MAHSUR KALDI
Krizin en büyük etkisi, “VLCC” olarak adlandırılan dev ham petrol tankerlerinde hissedildi. Mart ayında bu tankerlerin ton-mil verilerinde yıllık bazda yüzde 20 düşüş yaşanırken, her bir geminin taşıma kapasitesi yüzde 27 azaldı.
Dünya genelindeki VLCC filosunun yaklaşık yüzde 6,3’ünün Basra Körfezi’nde sıkıştığı tahmin ediliyor, bu da milyonlarca tonluk taşıma kapasitesinin atıl kalmasına yol açtı.
ALTERNATİF ROTALAR KISMEN AYAKTA KALDI
Hürmüz Boğazı’na bağımlı olmayan Aframax ve Suezmax tipi tankerler ise krizin etkilerini daha sınırlı gördü. Aframax tankerlerinde ton-mil yüzde 7 artarken, gemi başına düşen yük miktarında da artış yaşandı. Suezmax tankerlerinde ise düşüş sınırlı kaldı. Bu durum, Körfez dışındaki ticaret rotalarının operasyonel işleyişini büyük oranda sürdürdüğünü gösterdi.
KÜRESEL TAŞIMACILIKTA SERT DÜŞÜŞ
Tüm tanker türlerinin bir arada değerlendirildiğinde, mart ayında deniz yoluyla petrol taşımacılığına dair ton-mil verileri yıllık bazda yüzde 13,7 azaldı. Bu düşüşle birlikte sektör, Kovid-19 salgını sürecindeki en düşük seviyelerin de altına düştü.
“SON YILLARIN EN DÜŞÜK HACMİ”
Veson Nautical yetkililerinden Graham Close, mart verilerinin piyasalardaki şoku net bir şekilde gösterdiğini ifade ederek, “Bu düşüş, Eylül 2020’den bu yana görülen en düşük aylık hacim” şeklinde değerlendirmede bulundu.
GÖZLER NİSAN AYINA ÇEVRİLDİ
Uzmanlar, gelecekte Asya rafinerilerinin alternatif tedarik yollarına yönelip yönelmeyeceğinin belirleyici olacağını belirtiyor. Atlantik Havzası’ndaki sevkiyatların artması durumunda taşımacılıkta kısmi bir toparlanma yaşanabileceği belirtiliyor.
8 Nisan’da ilan edilen geçici ateşkese rağmen, bölgedeki gerilim sürerken, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik küresel enerji arzı ve lojistiği üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
