ANKARA – BHA
ABD ve İran arasında uzun süredir devam eden gerilim, Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde yeniden tırmanışa geçti.
Karşılıklı saldırılar son günlerde petrol tankerleri ve savaş gemileri üzerinde yoğunlaştı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun bölgedeki iki ABD savaş gemisine balistik füzelerle saldırmasının ardından, 3 İran ham petrol tankerinin hedef alındığını duyurdu.
ABD, Hark Adası açıklarında 2 İran tankerini etkisiz hale getirdiğini, ayrıca Umman Körfezi’nde bir İran tankerini de imha ettiğini bildirdi. CENTCOM Komutanı, İran’ın ABD gemilerine yönelik saldırılarının daha ağır mali sonuçları olacağı uyarısında bulundu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu ise, karşılık vererek Hürmüz Boğazı’ndan “izinsiz rota” kullandığını öne sürdüğü 3 petrol tankerini ve başka bölgelerde ABD bağlantılı 3 gemiyi hedef aldığını açıkladı.
Hürmüz’deki tanker saldırıları
Gerilimin en dikkat çekici noktası, Basra Körfezi’nin kuzeyindeki Hark Adası çevresinde yaşandı.
İran medyası, Hark Adası’nın yaklaşık 6 mil açığında bulunan bir petrol tankerinin ABD tarafından 4 füzeyle vurulduğunu bildirdi. Saldırıda herhangi bir can kaybı olmadığı ve mürettebatın tahliye edildiği aktarıldı.
Hark Adası, İran’ın önemli petrol ihracat merkezi olması nedeniyle çatışmanın enerji boyutunda kritik bir öneme sahip.
ABD’nin üç İran tankerinin saldırıya uğradığını duyurması ve İran Devrim Muhafızları’nın ABD bağlantılı gemilere yönelik misilleme gerçekleştirmesi, savaşın sadece askeri hedeflerle sınırlı kalmadığını, petrol taşımacılığı ve deniz ticaretinin de çatışmanın parçası haline geldiğini gösteriyor.
ABD Başkanı: “İran bizim için büyük bir mesele değil”
Çatışmaların tırmandığı bir dönemde, ABD Başkanı, İran ile yaşanan durumu “savaş” yerine “askeri çatışma” olarak değerlendirdi.
Başkan, İran’ın ABD için büyük bir sorun teşkil etmediğini öne sürdü ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri takip ettiklerini ifade etti. Ayrıca, bölgedeki herhangi bir hareketlilik durumunda bazı hedeflerin vurulabileceği uyarısında bulundu.
Bu açıklamalar, Washington’un askeri baskıyı sürdürürken çatışmanın kapsamını sınırlı göstermeye çalıştığı bir zamanda geldi.
İran Hürmüz’ü baskı altında tutuyor
Hürmüz Boğazı, savaşın en kritik cephelerinden biri olarak, İran’ın kontrol ve denetim uygulamalarıyla dikkat çekiyor.
İran, boğazdan geçişlerde kendi belirlediği kurallara uymadığını ileri sürdüğü gemileri kara listeye almaya başladı. 3 Eylül’de 11 geminin listeye eklenmesiyle birlikte kara listeye alınan gemi sayısının 56’ya ulaştığı bildirildi. İran, bu gemilerin ileride para cezası, alıkoyma veya el koyma gibi yaptırımlarla karşılaşabileceğini duyurdu.
Bu gelişmeler, dünyanın en önemli petrol geçiş güzergahlarından biri olan Hürmüz’deki savaş riskini doğrudan küresel enerji piyasalarına taşımakta.
Savaşın başlangıcı
ABD ile İran arasındaki mevcut savaşın başlangıcı 28 Şubat 2026’ya kadar uzanıyor.
O tarihte, İsrail ve ABD, İran’daki çeşitli hedeflere yönelik ortak bir saldırı gerçekleştirdi. Tahran, İsfahan, Kum, Kerec, Tebriz, Şiraz, Buşehr ve Kirmanşah gibi kentler hedef alındı.
ABD Başkanı, operasyonu “büyük bir operasyon” olarak nitelendirirken, İran buna karşılık olarak İsrail’e
