ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiği önemli ölçüde zora girdi.
Bölgede yalnızca belirli ülkelere ait gemilerin geçişine izin verilirken, diğer gemiler sıkı denetim altında geçiş yapabiliyor.
Bu durum, günlük 15 milyon varil ham petrol sevkiyatını tehdit ederken, petrol fiyatlarında da hızlı bir artış yaşandı; fiyatlar kısa sürede 70 dolardan 120 dolara çıkarak yüzde 70’lik bir yükseliş kaydedildi.
Doğalgaz fiyatları da Avrupa’daki TTF kontratlarında 30 eurodan 60-70 euroya yükseldi.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler, 400 milyon varillik acil petrol stoklarını devreye alarak ek arz sağlasa da savaş kaygıları piyasalarda dalgalanmalara yol açmayı sürdürüyor.
MEVCUT ALTERNATİFLER SINIRLI
Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığı azaltacak boru hattı ve alternatif güzergahlar mevcut olsa da bunların kapasiteleri sınırlı kalıyor.
Örneğin:
BAE Abu Dabi-Füceyre hattı: Günlük 1,1 milyon varil + 700 bin varil ek kapasite
Suudi Arabistan Doğu-Batı Ham Petrol Boru Hattı: Tasarım kapasitesi 5 milyon varil
Abkayk-Yanbu doğal gaz sıvı hattı: Günlük 300 bin varil, tam kapasite
TÜRKİYE’NİN STRATEJİK ROLÜ
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı, Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı üzerinden günlük 1,5 milyon varil taşıma kapasitesine dikkat çekti. Ayrıca, Katar gazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya iletilmesinin stratejik bir fırsat yaratabileceğini belirtti.
Türkiye’nin Rus gazı sevkiyatındaki rolü de ön plana çıkıyor. Mart ayında TürkAkım üzerinden günlük 55 milyon metreküp gaz taşındı ve yıllık bazda yüzde 22’lik bir artış sağlandı. Bu durum, Hürmüz kaynaklı belirsizlik ortamında Türkiye’yi daha görünür bir enerji aktörü haline getiriyor.
UZMAN GÖRÜŞÜ: ORTA VADELİ STRATEJİK FIRSAT
Alman Ekonomik Araştırma Enstitüsü Enerji, Ulaşım ve Çevre Bölümü Başkanı, Hürmüz’deki uzun süreli kesintilerin fiyatları artıracağını, stratejik rezervlere bağımlılığı artıracağını ve enerji güvenliği kaygılarını yükselteceğini ifade etti.
Uzman, Türkiye’nin Hazar, Orta Doğu ve Avrupa’yı birbirine bağlayan transit koridor rolünü güçlendirebileceğini vurguladı. Ancak mevcut altyapının kısa vadede büyük kesintileri telafi etme kapasitesinin yeterli olmayacağını kaydetti.
HÜRMÜZ DIŞI FIRSATLAR
Uzman, Hürmüz krizinin enerji sektöründe yenilenebilir enerji, ABD ve Norveç gibi LNG tedarikçileri, Kuzey Afrika boru hatları ve yeni taşımacılık koridorları için fırsatlar yaratabileceğini belirtti.
Türkiye, hem boru hattı kapasitesi hem de transit koridor avantajı ile Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlikten kaynaklanan enerji aksaklıklarında stratejik ve orta vadeli alternatif sunabilecek bir aktör olarak öne çıkıyor.
Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)
