ANKARA-BHA
ABD’de gerçekleştirilen yeni bir bilimsel araştırma, halihazırda kanser tedavisinde kullanılan iki ilacın Alzheimer hastalığına bağlı beyin hasarlarını tersine çevirebildiğini ortaya koydu.
California Üniversitesi San Francisco (UCSF) ve Gladstone Enstitüleri tarafından yürütülen çalışma, letrozol ve irinotekan adlı iki ilaçla Alzheimer ile ilişkili genetik bozulmaların düzeltilebileceğini gösterdi. Her iki ilacın da ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından daha önce onaylanmış olması, Alzheimer için klinik deney süreçlerinin hız kazanabileceği konusunda umut veriyor.
Tau proteinlerinin azalması, hafızanın geri gelmesini sağladı
Fareler üzerinde yapılan deneylerde, Alzheimer’a bağlı olarak beyinde biriken zararlı tau proteinlerinin belirgin bir şekilde azaldığı görüldü. Ayrıca, hayvanların öğrenme kapasitelerinde ve hafıza testlerinde anlamlı gelişmeler gözlemlendi.
Çalışmada, her iki ilacın farklı beyin hücrelerini etkilediği tespit edildi:
Bu çift yönlü etki sayesinde, araştırmacılar Alzheimer’ın farklı biyolojik yönlerini aynı anda hedefleyebilecek kombinasyon terapileri geliştirebileceklerini belirtiyor.
“Tek hedefli tedaviler yetersiz kalıyor”
Araştırmayı yürüten UCSF Nörobilimci Dr. Yadong Huang, Alzheimer’ın sadece tek bir gen veya proteinle açıklanamayacağını ifade etti. Huang, “Hastalık muhtemelen birçok genetik ve moleküler değişikliğin bir birleşimiyle ortaya çıkıyor. Bu nedenle tek bir hedefe odaklanan ilaçlar çoğu zaman etkili olmuyor,” dedi.
Kişiselleştirilmiş tedavi olasılığı
Araştırmada kullanılan yapay zekâ destekli veri analizi, gen ifadesindeki farklılıklara göre ilaç etkisinin değişebileceğini ortaya koydu. Bu durum, ileride kişiye özel Alzheimer tedavilerinin geliştirilmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
55 milyon kişi için yeni bir umut
Dünya genelinde 55 milyondan fazla Alzheimer hastası bulunuyor ve bu sayının önümüzdeki çeyrek yüzyılda iki katına çıkması bekleniyor. Uzmanlar, mevcut tedavilerin yalnızca hastalığın semptomlarını hafiflettiğini, köklü çözüm arayışında bu tür çok hedefli yaklaşımların kritik öneme sahip olduğunu vurguluyorlar.
Gladstone Enstitüleri’nden hesaplamalı biyolog Dr. Marina Sirota, “Farklı veri kaynaklarının bizi aynı biyolojik yollar ve ilaçlar üzerinde buluşturması son derece heyecan verici. Farelerde elde edilen bu etkiler, doğru bir yolda olduğumuzu gösteriyor,” şeklinde konuştu.
Araştırmanın sonuçları, saygın bilim dergisi Cell’de yayımlandı.
