KONYA-BHA
Türkiye’nin önemli hububat üretim merkezlerinden biri olan Konya Ovası’nda, iklim değişikliği, kuraklık ve kontrolsüz yer altı su kullanımı nedeniyle obruk oluşumları artış göstermekte. 2024 yılı boyunca Konya’da meydana gelen 12 obruğun ardından, bu yıl bahar yağışları ile birlikte obrukların sayısında kayda değer bir artış yaşanması bekleniyor.
Konya’da yanı sıra Karaman, Aksaray, Afyonkarahisar, Sivas ve Eskişehir gibi illerde de gözlemlenen obruklar, yer altı su seviyelerindeki değişimlerle doğrudan bağlantılı. Konya’da AFAD’ın Afet Riski Araştırma Sistemi’nde kaydedilen 642 obruk, su kullanımı ve iklim değişikliğinin bölgedeki etkilerini ortaya koyuyor. Ayrıca, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Çankırı, Çorum, Batman, Siirt ve Şanlıurfa gibi illerde de benzer sorunlar yaşanmakta.
Konya Teknik Üniversitesi Obruk Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Fetullah Arık, obruk oluşumlarının devam ettiğini ve bu süreçte yoğun sulamanın toprağın ağırlığını artırarak çökmeye hazır yapıları daha hızlı bir şekilde tetiklediğini belirtti. Arık, “Geçtiğimiz yılın neredeyse iki katı kadar bir yağışlı dönem yaşıyoruz. Bu da toprağın ağırlığını artırdı. Bu nedenle, obruk sayısının artması bekleniyor,” açıklamasında bulundu.
Büyük obrukların hızla büyüdüğüne de dikkat çeken Arık, Karapınar-Konya kara yoluna yakın olan Yarımoğlu Obruğu’nun zamanla devasa bir hal aldığını anlattı. 2009 yılında oluşmuş bu geniş çukur, sulama yapılan tarlaların arasında her geçen yıl büyümeye devam ediyor. Arık, obruğun çapının 55 metreden 64 metreye ulaştığını ve derinliğinin de önemli ölçüde azaldığını vurguladı.
Bahar yağışlarının, mevcut obrukların daha da genişlemesine ve yeni obrukların meydana gelmesine yol açabileceği uyarısı yapılıyor. Uzmanlar, bu durumda yer altı su kullanımının kontrol altına alınmasının önemine dikkat çekmektedir.
