ANKARA-BHA
NASA’nın Mars keşif aracı Perseverance, Kızıl Gezegen’de bilim insanlarını heyecanlandıran yeni bir keşfe imza attı. 5 Temmuz 2025 tarihinde, görevin 1555. gününde (Sol 1555), aracın robot kolundaki WATSON kamerası, “Rowsell Hill” olarak adlandırılan bölgede gizemli ve neredeyse mükemmel yuvarlak taşçıklar, bilimsel terimle sferüller, görüntüledi.
Bu taşçıların, daha önce Opportunity aracı tarafından keşfedilen ve “yaban mersini” olarak adlandırılan hematit içeren oluşumlardan farklılık gösterdiği, bazaltik bir yapıya sahip olduğu ve yüksek ısıyla oluştuğu düşünülüyor.
Göktaşı mı, volkan mı?
NASA’nın bilim insanlarına göre bu tür sferüller, Mars’ın enerjik jeolojik geçmişine ışık tutabilir. İki olası senaryo öne çıkıyor:
Volkanik kökenli: Lavların yüzeyde hızla soğuyarak yuvarlak taşçıklar oluşturması.
Kozmik çarpışmalar: Bir göktaşının yüzeye çarpmasıyla ortaya çıkan erimiş materyalin havada donarak küresel formda yere inmesi.
NASA bilim ekibinden bir uzman, bu yapıların kökenini anlamanın yalnızca yerel jeoloji hakkında değil, Mars’ın evrimi hakkında önemli bilgiler sunabileceğini vurguladı.
“Bu oluşumların kökenini anlamak, Mars’ın erken dönemlerindeki çarpışma tarihi ya da volkanik aktivitesi hakkında doğrudan veri sunabilir.”
Kürelerin izinde: Mars’ın farklı noktalarından örnekler
Perseverance, Rowsell Hill keşfi öncesinde “Hare Bay” bölgesinde benzer yapılar gözlemleyip örnek toplamış, daha sonra “Witch Hazel Hill” çevresinde yer alan gevşek yapılı küresel oluşumları incelemiştir.
SuperCam ve PIXL gibi entegre analiz sistemleriyle bu kayaçların kimyasal yapısı değerlendirilmiştir. Bazı sferüllerin zamanla ana kayadan koparak yüzeye ulaştığı tahmin edilmektedir.
Yeni bir Mars hikâyesi yazılıyor
NASA’nın bu yeni bulgusu, Mars’ın hâlâ tam olarak çözülememiş karmaşık jeolojik tarihi hakkında yeni sorular ortaya çıkarmaktadır. Sferüllerin kökenine ilişkin yapılacak detaylı analizler, Mars’ın oluşum süreçleri, iklimi ve kozmik etkilerle şekillenen tarihi hakkında önemli bilgiler sağlayacaktır.
Perseverance görevi kapsamındaki saha çalışmaları, önümüzdeki aylarda farklı bölgelerde devam edecektir.
