ANKARA-BHA
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından gerçekleştirilen “Ramazan Ayı ve Gıda Enflasyonu” başlıklı analiz, Ramazan ayının gıda fiyatları üzerindeki etkilerini ortaya koydu. 2025 yılı Ramazan ayının gıda fiyatları ve alkolsüz içecekler üzerindeki baskısının, büyük ölçüde işlenmemiş gıda ürünlerinin fiyatlarında yoğunlaştığı belirtiliyor. Bu dönemde Ramazan ayının manşet enflasyona olan etkisi, gıda kaynaklı olarak yaklaşık 0,5 puan seviyesinde hesaplandı.
TCMB’nin analizinde, 2003-2024 yılları arasındaki aylık enflasyon verileri baz alınarak gıda ve alkolsüz içecekler ile işlenmiş ve işlenmemiş gıda fiyatlarındaki Ramazan etkileri incelendi. Sonuçlar, Ramazan ayının gıda enflasyonu kalemleri üzerindeki etkilerinin farklılıklar gösterdiğini ortaya koyuyor. Özel olarak, gıda ve alkolsüz içecek fiyatları ile işlenmemiş gıda ürünlerinin aylık enflasyonu üzerinde belirgin etkiler tespit edilirken, işlenmiş gıda fiyatlarında anlamlı bir değişiklik gözlemlenmedi.
Analizin bulguları, Ramazan ayının fiyatlar üzerindeki etkisinin çoğunlukla işlenmemiş gıda ürünlerinden kaynaklandığını doğrulamaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Tarım Ürünleri Fiyat İzleme Sistemi (TÜFİS) verilerine dayanan incelemeler, zincir marketler ve yerel marketlerdeki günlük fiyat değişimlerini detaylı şekilde izlemeye olanak tanımaktadır. Bu veriler, Ramazan ayı boyunca özellikle kırmızı et ve tavuk eti fiyatlarının artış eğiliminin ivmelendiğini, sonrasında ise daha ılımlı bir seyir izlediğini göstermektedir. Bakliyat fiyatlarının ay içerisinde yükselirken, öncesi ve sonrası dönemlerde nispeten yatay seyrettiği reported edilmiştir. Yumurtaların fiyatlarının ise Ramazan ayında artış gösterdiği, sonrasında düşüş eğilimi gösterdiği ifade edilmektedir.
TCMB’nin yaptığı modellemeler ve yüksek frekanslı veri analizi, gıda ve alkolsüz içecekler ile işlenmemiş gıda fiyatlarında Ramazan ayının belirgin bir etkisinin olduğunu göstermektedir. Hesaplamalara göre, 2025 yılında Ramazan ayının şubat ve mart aylarında işlenmemiş gıda fiyatlarına sırasıyla 1,16 ve 3,53 puan, gıda ve alkolsüz içecekler fiyatlarına ise 0,75 ve 1,09 puanlık bir yukarı yönlü baskı oluşturduğu ortaya konulmaktadır. Ayrıca, Ramazan ayının manşet enflasyon üzerindeki doğrudan etkisi yaklaşık 0,5 puan olarak hesaplanmıştır.
Sonuç olarak, 2025 yılı Mart ayında gıda fiyatlarındaki yüksek artışlarda Ramazan ayının etkisinin belirgin olduğu ifade edilmiştir. Bu bulgular, özellikle işlenmemiş gıda fiyatlarındaki artışların, Ramazan dönemi ile bağlantılı olarak önemli bir faktör olduğunu göstermektedir.
