RİZE – BHA
Rize’de gerçekleştirilen 6. GastronomiRize Günleri, kentteki yerel ürünleri, üretim kültürünü ve gastronomik potansiyeli bir araya getiriyor. “Sofrada Yaşayan Miras” temasıyla düzenlenen etkinlik, gastronomiyi sadece yemek kültürü ile sınırlı tutmaktan öteye geçerek tarımdan turizme, sağlıklı yaşamdan ekonomik kalkınmaya kadar geniş bir perspektifte ele alıyor.
Rize’nin yeni gastronomi yaklaşımı, çay, bal ve mandalina gibi yerel ürünleri ön planda tutarken, bu üretim alanlarını turizm deneyiminin önemli bir parçası haline getiriyor. Tarımsal atıkların yeniden değerlendirilmesine yönelik yapılan çalışmalar, bu modelin sürdürülebilirlik yönünü güçlendiriyor.
Rize balları sağlık ve ekonomi buluşmasında öne çıkıyor
Rize’nin gastronomi vizyonunda önemli bir yer tutan bal üretimi, bölgenin biyolojik çeşitliliği ve farklı yüksekliklerdeki bitki örtüsü sayesinde çeşitleniyor. Anzer ve Ayder yaylalarında, kestane ve orman gülü gibi farklı bitki türlerinden elde edilen ballar, kendilerine özgü özellikleriyle dikkat çekiyor.
Coğrafi işaretle tescillenen Anzer balı ve Ayder balı, yüksek kaliteli ürünler arasında yer alıyor. Ayder balı, kestane balı ve farklı çiçek türlerinden elde edilen multifloral özellikleriyle de öne çıkıyor. Ayder balının üretiminde Kafkas melezi arılar tercih ediliyor.
Rize’de, balın yalnızca geleneksel bir ürün olmanın ötesinde, yüksek katma değerli bir ürün olarak değerlendirilmesi bekleniyor. Rize Arıcılar Birliği ve Rize Belediyesi’nin katkılarıyla yürütülen projeler ile Anzer ve Ayder ballarının kalite standartları, izlenebilirlik ve nitelikli ambalajlama yöntemleri ile güçlendirilmesi planlanıyor.
Bu sayede Rize ballarının, sağlıklı yaşam ve uzun ömür odaklı ekonomi alanında premium ürünler arasında yer alması hedefleniyor.
Satsuma mandalinası gastronomi turizmine kazandırılıyor
Rize’nin gastronomi yolculuğunda çayın yanı sıra satsuma mandalinası da giderek artan bir önem kazanıyor. Yaklaşık bir asırlık üretim geçmişine sahip mandalina bahçeleri, alternatif tarımsal değerler oluşturmanın yanı sıra ziyaretçilere farklı deneyimler sunan alanlar olarak öne çıkıyor.
“Turist Bahçede” projesi ile ziyaretçilerin Rize’nin üretim ve beslenme kültürünü yerinde deneyimlemesi amaçlanıyor. Bu yeni yaklaşım, gastronomi turizmini restoran ve yemek deneyiminin ötesine taşıyarak üretim sürecini de ziyaretin bir parçası haline getiriyor.
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında Rize’ye özgü 9 farklı satsuma mandalinası çeşidi tescil edilmiş durumda. RTEÜ Yıldızı, Rizem, Pazarın Yıldızı, Senem, İyiderem, Derepazarım, Kuzey Yıldızı, Erten ve Derin isimli çeşitler için sertifikalı fidan üretimi 2026 yılında başlatılacak.
Çay bahçeleri gibi mandalina bahçeleri de gelecekte turistlerin sıkça ziyaret edeceği yerler arasında yer alması hedefleniyor. Ziyaretçilerin mandalina ağaçlarından meyve toplaması, üreticilerle buluşması ve yerel ürünlerle hazırlanan mandalinalı yemek ve içecekleri tatması, Rize’nin gastronomi turizmine yeni bir boyut kazandıracak.
Agroturizm ile gastronomi bir araya geliyor
Rize’de geliştirilen model, gastronomi ile doğrudan tarımsal üretim arasındaki bağı pekiştiriyor. Ziyaretçilerin öncelikle bahçeleri ve üretim alanlarını gezmesi, ürünlerin yetişme koşullarını öğrenmesi, ardından bu ürün
