ANKARA – BHA
Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK) verilerine göre, bu seçimde 6 milyon 450 bin 523 seçmen oy kullanma hakkına sahip. Oy verme işlemi, yerel saatle 07.00’de başladı ve yurtdışında da sandıklar kuruldu. Yurtdışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırırken, en çok sandık, 28 ile Bosna-Hersek’te yer aldı.
Seçim, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle ve nispi temsil sistemi çerçevesinde gerçekleştiriliyor. Yüzde 3’lük baraj uygulanırken, ulusal azınlık listeleri bu barajdan muaf tutuluyor. Parlamento için çoğunluğu sağlamak için 126 sandalye kazanılması gerektiği belirtildi.
Oy pusulasında toplam 18 liste yer alıyor. Bu listelerden 9’u ulusal azınlık statüsünde seçime katılmakta. Pusulanın ilk sırasında, 2012’den bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisinin (SNS) liderliğindeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi yer alıyor.
İkinci sırada ise Sırbistan Sosyalist Partisinin (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü” bulunurken, üçüncü sırada öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” listesi yer alıyor. Ayrıca Avrupa Sırbistanı, Otantik Sağ, Sırbistan’ın Gücü Hareketi ve Sırbistan İçin Alternatif gibi listeler de seçimde yarışıyor.
Azınlık listeleri arasında Rasim Ljajic’in önderliğindeki İnsani SDP/CDP, Usame Zukorlic liderliğindeki Adalet ve Uzlaşma Partisinin (SPP) Birleşme Hareketi, Sancak Demokratik Eylem Partisinin (SDA) Sancak’ın Bekçileri listeleri ile Voyvodina Macarlar Birliği ve Arnavut Koalisyonu bulunuyor.
Kamuoyu araştırmaları, seçim yarışının Aleksandar Vucic’in başbakan adayı olduğu Birleşmiş Sırbistan listesi ile öğrencilerin desteklediği liste arasında geçeceğine işaret ediyor. Son anketlerde bu iki listenin oy oranlarının birbirine yakın olduğu belirtiliyor. Vucic, seçim kampanyası süresince sonuçları kabul edeceğini ve eğer rakipleri kazanırsa onları kutlayacağını ifade etmişti.
Sırbistan’daki bu seçim, Novi Sad kentindeki tren istasyonunda 1 Kasım 2024’te meydana gelen beton sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybettiği olayın ardından meydana gelen öğrenci protestolarının ardından gerçekleştiriliyor.
Sorumluların yargılanması, şeffaflık ve erken seçim talepleriyle ülke genelinde yayılan protestoların ardından düzenlenen seçim, bu süreçten sonra yapılan ilk ulusal seçim olma özelliğini taşıyor.
Cumhurbaşkanlığı görevinden istifa eden Aleksandar Vucic, eylül ayında parlamentonun feshedilmesine yönelik karar alarak erken seçim sürecini başlatmıştı.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere, çeşitli ülkelerden ve uluslararası kuruluşlardan gözlemciler de seçim sürecini takip etmekte.
Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te gerçekleştirilmişti.
