İSTANBUL – BHA
Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan Standartlaştırılmış Yağış İndeksi (SPI) verilerine göre, Türkiye genelinde şiddetli ve olağanüstü kuraklık koşulları giderek yaygın bir hale geldi. Uzmanlar, Ağustos 2024 ile Temmuz 2025 döneminin son altmış beş yıl içinde en kurak yıllardan biri olduğu bilgisini verdi.
Uzman, kısa vadeli kuraklıkların tarımsal üretimi etkilediğini, uzun vadeli kuraklıkların ise su kaynakları, ekonomi ve toplumsal yaşam üzerinde doğrudan etkiler oluşturduğunu vurguladı. “3 aylık kuraklık tarımı, 6 aylık kuraklık içme suyu ve nehir akışlarını, 9 aylık kuraklık rezervleri, 12 aylık kuraklık ise doğrudan ekonomiyi ve toplum hayatını sarsar” şeklinde değerlendirmede bulundu.
Kuraklıktan Etkilenen Bölgeler
3 aylık dönem içerisinde, İç Anadolu bölgesinde başta Ankara, Kırşehir, Afyon ve Konya olmak üzere şiddetli kuraklık yaşandığı gözlemlendi.
6 aylık dönemde ise Ege Bölgesi’nde Kütahya, Uşak ve Afyon; Marmara’nın güneyinde olağanüstü kuraklık meydana gelirken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Van, Ağrı, Iğdır ve Siirt gibi illerde aşırı kuraklık durumu ortaya çıktı.
9 aylık periyotta Batı Anadolu’da Afyon, Kütahya ve Denizli olağanüstü kuraklığa maruz kalırken, Güneydoğu’da Şanlıurfa, Mardin, Siirt ve Diyarbakır şiddetli kuraklıkla karşı karşıya kaldı.
12 aylık süreçte, Kütahya, Uşak, Afyon, Balıkesir’in güneyi, Şanlıurfa, Diyarbakır, Siirt ve Mardin olağanüstü kuraklık kategorisine girdi.
Uzman, yağışlardaki azalışın en belirgin olduğu bölgeleri Ege (%74), Güneydoğu (%65), Doğu Anadolu (%55) ve İç Anadolu (%48) olarak sıraladı ve bu durumun özellikle tarım ve içme suyunu ciddi şekilde tehdit ettiğini belirtti.
Olası Sonuçlar ve Çözüm Önerileri
Uzman, şiddetli kuraklığın tahıl ve sebze üretiminde %40-60 arasında verim kaybına yol açabileceğini, baraj doluluk oranlarının %30’un altına düşeceğini, içme suyunda kesintilerin yaşanabileceğini ifade etti. Dahası, yeraltı su seviyelerinin azalması, kuyuların kuruması ve akarsu debilerinin %30-50 oranında düşmesi gibi tehditler bulunduğuna dikkat çekti.
Kuraklıkla mücadele için öneriler arasında:
Tarımda: Vahşi sulamanın yasaklanması, modern sulama tekniklerinin teşvik edilmesi ve kuraklığa dayanıklı yerel tohumların desteklenmesi gerekmektedir.
Sanayide: Atık suların arıtılarak yeniden kullanılması, su verimliliği sağlayan teknolojilerin zorunlu hale getirilmesi ve deniz suyu arıtma yatırımlarının desteklenmesi önem taşımaktadır.
Yerel yönetimlerde: “Kent Su Bütçesi” hazırlanması, kayıp-ve-kaçak oranlarının düşürülmesi ve yağmur sularının toplanması çalışmaları yapılmalıdır.
Vatandaşların ise günlük yaşamlarında su tasarrufu alışkanlıklarını edinmesi beklenmektedir.
Uzman, “Eğer gerekli adımlar bir an önce atılmazsa, 2030 yılında su stresi, 2050 yılında ise su fakirliği kaçınılmaz olacaktır” şeklinde uyarıda bulundu.
