Bitkilerin büyümesi için gerekli olan azotun kontrolsüz kullanımı, hayvan dışkısında ve sentetik gübrelerde aşırı miktarda bulunmasıyla sonuçlanır. Bu aşırı kullanım, amonyak, azot oksit, nitröz oksit ve nitrat gibi kirletici bileşiklerin çevreye yayılmasına neden olur. Özellikle karbondioksitten 300 kat daha etkili olan nitröz oksit, küresel ısınmaya ve ozon tabakasının incelmesine yol açarken, kimyasal gübreler ve endüstri faaliyetlerinden kaynaklanan nitrat, nehirleri ve denizleri kirleterek insan ve deniz canlıları için risk oluşturur. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, bitki besin maddesi kullanımı 2010’da toplamda 1 milyon 942 bin 256 ton iken, 2022’de azot 1 milyon 579 bin 383 ton, fosfor 603 bin 558 ton ve potasyum 130 bin 747 ton olmak üzere toplamda 2 milyon 313 bin 688 tona ulaştı. Bir BM raporuna göre, Avrupa’da tarım ve gıda sistemlerinden kaynaklanan azot kirliliğini yarıya indirmek için çeşitli adımlar atılabilir. Bu rapora göre, Avrupa’da azot kirliliğini azaltmak için gübrenin daha etkili kullanılması ve depolanması, üretici ve tüketicilerin gıda israfını azaltması, atık su arıtımının iyileştirilmesi, et ve süt tüketiminin azaltılması gibi demitarian yaklaşımların benimsenmesi, sürdürülebilir gıda ürünlerinin teşvik edilmesi, gıda üretimi ve tüketimine yönelik politikaların uyumlu hale getirilmesi, çiftçilerin, hükümetlerin ve tüketicilerin azot kirliliğini azaltmak için işbirliği yapması önemlidir.
Yukarıdaki sorunları çözmek için Ulaş, 1960’ların ortalarında dünyada toplam 50 milyon ton olan gübre kullanımının ciddi bir şekilde arttığını belirtti. Nüfus artışıyla birlikte mısfır verimini artırmak önem arz etmektedir. Ancak bununla birlikte, azot yüklemeli gübrelerin de etkili ve verimli bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Kontrolsüz bir kullanım, azotun çevreye yayılmasına ve insan sağlığına zarar vermesine yol açabilir. Azotun kontrollsüz kullanımının küresel ısınma ve nitröz oksit salınımı gibi olumsuz etkileri bulunmaktadır. Azotun sulara karışması ve atmosfere azot ulaşması, toprak sağlığını bozabilmektedir. Bu nedenle, toprak sağlığını korumak ve verimli bir şekilde kullanmak oldukça önemlidir.
İklim değişikliği ve kirliliğin önüne geçilmesi için daha uygun gübre seçilmeli ve sulama teknikleri hassas bir şekilde uygulanmalıdır. Damlama sulama yöntemi gibi modern tarım teknikleri kullanılarak, iklim değişikliğiyle olan mücadelede toprak yönetimi önemlidir. Bununla birlikte, tarım topraklarının korunarak, değerinin bilinmesi ve doğru bir şekilde yönetilmesi, çiftçiler, hükümetler ve tüketicilerin azot kirliliğini azaltmak için işbirliği yapmasına yardımcı olabilir.
