VAN-BHA
Yüzyıllar boyunca bölge halkının hem mutfaklarında hem de geleneksel sağlık yöntemlerinde sıklıkla kullandığı bitkiler arasında; uçkun (yayla muzu), mendi, dağ kekiği, dağ nanesi, heliz, sirmo, çakşır otu ve dağ mantarı gibi birçok tür ön plana çıkıyor. Bu doğal ürünler, sağlık açısından sağladıkları faydalar ve lezzetleri ile halkın yoğun ilgisini çekiyor.
Van, 3. kez Badem Çiçeği Festivali’ne ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor.
Yapılan görüşmelerde, bu otların geçmişten günümüze büyük bir şifa kaynağı olarak değerlendirildiği, her mevsim tüketilmek amacıyla turşularının yapıldığı ve çeşitli yemeklerde kullanıldığı ifade ediliyor. Özellikle otlu peynirlerin vazgeçilmez bileşenleri arasında yer alan bu bitkiler, yöresel lezzetlerin oluşmasında önemli bir etkiye sahip.
Bu bitkiler arasında en fazla öne çıkan ise uçkun. Yayla muzu olarak da adlandırılan uçkun, bu yıl tekrar büyük bir talep görüp ilgi odağı haline geldi. Amerika Birleşik Devletleri’nde yapılan araştırmalara göre, uçkunun şeker hastalığına karşı olumlu etkileri olduğu ve hastalığı önemli ölçüde iyileştirebildiği vurgulanıyor. Başlangıçta yüksek bir fiyatı olsa da mevsim ilerledikçe daha ulaşılabilir hale geliyor. Van’dan toplanan uçkun, Türkiye’nin birçok bölgesindeki Vanlılara da ulaştırılıyor.
Akademisyenlerden uyarı: Bu bitkiler korunmalı
Konu hakkında görüşlerine başvurduğumuz Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Doç. Dr. Mustafa Akkuş, doğada kontrolsüzce gerçekleştirilen toplama faaliyetlerinin bazı endemik bitki türlerini yok olma tehlikesi ile karşı karşıya bıraktığını açıkladı. Akkuş, “Van Gölü’nde yaşayan inci kefali (Van Gölü balığı) nasıl korunuyorsa, bu bitkilerin de aynı şekilde korunması gerekiyor,” diyerek bu konunun önemine dikkat çekti.
Doç. Dr. Mustafa Akkuş, daha önce bölgede uzun süre Van Gölü ve inci kefali ile ilgili koruma çalışmaları gerçekleştiren Prof. Dr. Mustafa Sarı’nın mirasını sürdürerek, bölgedeki endemik türlerin korunması üzerine çalışmalarını devam ettirdiğini belirtti. Akkuş, birçok yöresel bitkinin endemik olduğunu ve kontrolsüz toplanmalarının bu kıymetli türleri tehdit ettiğini vurguladı.
Bölge halkı, bu hususta duyarlı davranılması gerektiğini ifade ediyor. Doğal kaynakların sürdürülebilirliğini sağlamak için toplama faaliyetlerinin denetlenmesi ve bilinçli bir şekilde yapılması konusunda çağrıda bulunuyorlar.
