ANKARA-BHA
2024 yılı, dünya genelinde orman kayıplarında rekor bir artışın yaşandığı bir yıl oldu. Maryland Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen ve Global Forest Watch tarafından yayımlanan analizler, geçen yıl dünya genelinde İtalya büyüklüğünde bir ormanlık alanın kaybedildiğini ortaya koydu.
Brezilya Amazonu’ndan Sibirya taygalarına kadar birçok bölge, yangınlar vesilesiyle tarım, kaçak ağaç kesimi ve madencilik faaliyetlerinden olumsuz etkilendi. Maryland Üniversitesi Orman İzleme Laboratuvarı Eş Direktörü olan Prof. Matt Hansen, durumu “korkutucu” olarak nitelendirirken, Global Forest Watch Eş Direktörü Elizabeth Goldman, “Son 20 yılda böylesi bir tabloyla karşılaşmadık,” şeklinde konuştu.
Tropik ormanlar alarm veriyor
En yüksek biyoçeşitliliğe ve karbon yoğunluğuna sahip tropikal bölgelerde, orman kayıplarının başlıca nedeni olarak yangınların öne çıktığı belirtildi. Uzmanlar, bu ekosistemlerin doğal olarak yangınlara uygun olmadığını vurguladı. Kanada ve Sibirya’daki boreal ormanlarda ise yangınlar hala sürmekte.
Brezilya, geçen yıl tropikal bölgelerdeki toplam orman kaybının %42’sinden sorumlu tutuluyor. Ülkede 25 bin kilometrekareden fazla yağmur ormanı yok olurken, bu miktar, önceki yıllara göre epey artış gösterdi. Bu durum, Amazon bölgesindeki tarihi kuraklık ve yaygın yangınlarla ilişkilendiriliyor.
Bolivya, tropikal orman kaybında ikinci sırada yer aldı. Ülkedeki tarımsal genişleme politikaları, soya, şeker kamışı ve büyükbaş hayvancılığa dayalı olduğu için orman kaybı, 2020 yılına göre yaklaşık beş kat artış gösterdi. Yaklaşık 14 bin kilometrekarelik bir orman alanı kaybedildi.
Afrika’da ise Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Kongo Cumhuriyeti’ndeki Congo Havzası Yağmur Ormanları, tarihindeki en yüksek kayıp seviyesine ulaştı.
Hedefler geride kalıyor, tehlike büyüyor
2021 yılında İskoçya’nın Glasgow kentinde düzenlenen COP26 İklim Zirvesi’nde 140’tan fazla ülke, 2030 yılına kadar ormansızlaşmayı durdurma taahhüdünde bulunmuştu. Ancak mevcut verilere göre, bu hedefe ulaşmak için 2024’ten itibaren her yıl %20 oranında kaybın azaltılması gerekiyor.
Prof. Hansen, “Küresel sıcaklık artışı ormanları daha sıcak ve kuru hale getiriyor. Bu da onları yangınlara karşı daha savunmasız hale getiriyor. İnsan kaynaklı kıvılcımlar nedeniyle, en uzak yağmur ormanları bile kontrolden çıkabilir,” uyarısında bulundu. Elizabeth Goldman ise yaşanan durumu “küresel kırmızı alarm” olarak tanımlayarak, tüm ülkelere, şirketlere ve bireylere acil harekete geçme çağrısında bulundu.
Raporda bazı umut verici gelişmelere de yer verildi. Endonezya ve Malezya’da birincil orman kaybının düşük seviyelerde kaldığı, Malezya’nın ilk kez en fazla orman kaybı yaşayan ilk 10 ülke arasından çıktığı ifade edildi.
