Dezenformasyona Karşı Çözüm: Medya Meslek Yasası Çanakkale’de Masaya Yatırıldı
-Uluslararası Basın Konfederasyonunun Çanakkale’de düzenlediği çalıştayda basında artan bilgi kirliliği ve etik ihlallere karşı acil yasal düzenleme çağrısı yapıldı
-Zirvede dezenformasyonu önleyecek Medya Meslek Birliği modelinin kamu güvenliği açısından hayati önem taşıdığı vurgulandı
-Çanakkale’de düzenlenen UBK çalıştayında, basında dezenformasyonu ve etik ihlalleri önleyecek Medya Meslek Yasası’nın detayları kamuoyuyla paylaşıldı.
Uluslararası Basın Konfederasyonu (UBK) tarafından organize edilen “Basının Medya Meslek Yasası ve Medya Meslek Birliği Yolculuğu” konulu Marmara Bölge Çalıştayı, Çanakkale’de medya ve akademi dünyasının önde gelen isimlerini bir araya getirdi. Basında öz denetim mekanizmasının kurulması ve dezenformasyonun önüne geçilmesi amacıyla düzenlenen zirvede, yasal çerçevenin aciliyeti vurgulandı.
ÇANAKKALE’DE KURUMLAR ARASI GÜÇ BİRLİĞİ
Çalıştay kapsamında gerçekleştirilen protokol ziyaretlerinde, mesleki standartların yükseltilmesi için kurumlar arası iş birliğinin önemi öne çıktı. Çanakkale 18 Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Rektörü Prof. Dr. R. Cüneyt Erenoğlu ziyaretinde, UBK ile ÇOMÜ arasında Medya Meslek Akademisi ve ERASMUS Akademik İş Birliği Protokolü imzalandı.
Heyet ayrıca Çanakkale Valisi Doç. Dr. Ömer Toraman ve Çanakkale Belediye Başkanı Av. Muharrem Erkek’imakamlarında ziyaret ederek yasa tasarısının detayları hakkında bilgi verdi. Başkan Erkek, yasanın hayata geçirilmesinin demokratik şeffaflık adına önemli olduğunu belirtti. Program sonrasında ise UBK Başkanı Şakir Gürel’e belediyenin meslek kurslarında yapılan seramik hediye edildi.
ÖZ DENETİM EKSİKLİĞİ KAMU GÜVENLİĞİNİ TEHDİT EDİYOR
Çanakkale Belediyesi Kültür ve Sanat Etkinlikleri Salonunda gerçekleştirilen çalıştayda konuşan UBK Genel Başkanı Şakir Gürel, basındaki öz denetim eksikliğinin milli güvenlik meselesine dönüştüğünün altını çizdi. Gürel, teyitsiz bilgilerin hızla yayıldığına dikkat çekerek, bu durumun yargı yoluyla devlet müdahalesine zemin hazırladığını belirtti.
Kriz anlarındaki manipülasyon riskine vurgu yapan Gürel, “15 Temmuz Darbe Girişimi ve 6 Şubat Depremi süreçlerinde denetimsiz medyanın yaydığı asılsız haberler büyük paniğe yol açtı. Medya Meslek Birliği çatısı altında kurgulanmış bir öz denetim mekanizması olsaydı, doğruluğu teyit edilmemiş haberlerin yayılması mesleki bir suç sayılır ve kamu güvenliği tehlikeye atılmazdı” ifadelerini kullandı.
“GAZETECİLİK, LİYAKATE DAYALI İTİBARLI BİR MESLEK OLACAK”
UBK’nın hazırladığı analiz raporuna göre, Medya Meslek Birliği’nin kurulmasıyla birlikte mevcut kaotik yapı yerini kurumsal bir düzene bırakacak. Adliyelerde çözülmeye çalışılan uyuşmazlıklar, “Etik Kurul” ve “Hakemlik” müessesesi ile mahkemeye taşınmadan hızlıca sonuçlandırılacak.
Mevcut durumda kimin gazeteci olduğunun belirsizliğine değinen Gürel, yeni yasayla birlikte liyakat ve akreditasyon sisteminin kurulacağını, böylece sadece eline akıllı telefon alanın değil, mesleki standartları karşılayanların gazetecilik yapabileceğini vurguladı.
“GAZETECİLİK BİR İÇERİK ÜRETİMİ DEĞİL, KAMU YARARI TEMELLİ BİR MESLEKTİR”
Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi, MMYB Yürütme Kurulu Başkanı ve çalıştaymoderatörü Prof. Dr. Ayşe Elif Emre Kaya, gazetecilik mesleğinin kurumsal, hukuki ve ekonomik açıdan güçlendirilmesi için yürütülen akademik çalışmaları detaylandırdı. Türkiye’de gazetecilik mesleğinin açık ve bağlayıcı bir yasal tanımının bulunmamasının meslek itibarını zayıflattığını belirten Prof. Dr. Kaya, oluşturulacak çerçevenin 3 temel hedef üzerine inşa edildiğini şu sözlerle açıkladı:
1. Hukuki ve Kurumsal Altyapının Güçlendirilmesi
Kaya, öncelikli hedefin mevcut medya mevzuatının (Basın İş Kanunu, basın kartı düzenlemeleri, resmi ilan sistemi ve dijital medya) bütüncül bir yaklaşımla analiz edilmesi olduğunu belirterek, “Amacımız; gazetecilik mesleğinin kapsamını net biçimde ortaya koyan, dijital medya ve internet gazeteciliğini kapsayan, gazetecilerin hukuki güvencelerini güçlendiren kapsamlı bir Medya Meslek Yasası taslağı hazırlamaktır. Kurulması öngörülen birliğin hukuki statüsü de bu yasa ile net şekilde tanımlanacaktır” dedi.
2. Kurumsal Yapılanma ve Mesleki Standartların Oluşturulması
Sektörde akreditasyon eksikliğine dikkat çeken Prof. Dr. Kaya, “Mesleğe kabul kriterlerinin belirlenmesi, meslek içi sürekli eğitim programlarının oluşturulması ve sertifikasyon sisteminin geliştirilmesi gerekiyor. Barolar ve tabip odaları gibi güçlü meslek örgütlerinin deneyimlerinden yararlanarak, gazetecilerin mesleki haklarının korunmasına yönelik mekanizmalar ve hukuki destek sistemleri oluşturmayı planlıyoruz” ifadelerini kullandı.
3. Medya Ekonomisinin Güçlendirilmesi ve Sürdürülebilirlik
Özellikle yerel medya kuruluşlarının yaşadığı ekonomik sorunlara ve dijital dönüşüm baskısına değinen Kaya, sözlerini şöyle sürdürdü: “Resmi ilan ve kamu desteklerinin daha kapsayıcı ve adil biçimde dağıtılması hedefleniyor. Radyo, televizyon, internet gazeteciliği ve serbest gazetecilerin destek mekanizmalarına dahil edilmesinin yanı sıra, dijital platformlardan elde edilen vergilerin medya sektörünün gelişimine katkı sağlayacak alternatif finansman modellerine dönüştürülmesi tartışılmaktadır.”
MEDYA MESLEK YASASI ÇALIŞMALARI NASIL BAŞLAMIŞTI?
Medya Meslek Yasası ve Medya Meslek Birliği fikri, ilk olarak 26-28 Mayıs 2025 tarihlerinde Van’da düzenlenen “Dijital Gazetecilik Eğitimci Eğitimi” programında somut bir biçimde gündeme gelmişti. Süreci yönetmek üzere akademisyenler, gazeteciler ve sektör temsilcilerinden oluşan geniş katılımlı bir Yürütme Kurulu kurulmuş ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinde ilk adımlar atılmıştı.
Ardından 9-10 Şubat 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen XI. Anadolu Medya Çalıştayında konunun yasal ve sektörel boyutları tartışılmıştı. Hazırlanan kapsamlı anketlerle Türkiye’nin yedi bölgesindeki basın mensuplarının profilleri, yapısal sorunları ve yasa beklentileri toplanmaya devam ediyor. Çalıştaylar sonucunda elde edilen verilerin, hazırlanacak yasa taslağına ve medya politikalarına doğrudan entegre edilmesi hedefleniyor.
Program sonrası düzenlenen gala yemeğinde Çanakkaleli duayen gazeteci Nejat Tabak’a “Yaşayan Değerlerimiz” plaketi takdim edilirken, çalıştaya katkılarından dolayı ÇOMÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hüsnü Levent Dalyancı’ya da teşekkür plaketi verildi.
