ANKARA-BHA
Yeni bir araştırma, dünya genelinde çalışanların iş yerlerinde yapay zeka (YZ) araçlarını yöneticilerinden gizli bir şekilde kullandığını ortaya çıkardı. Bu durumun, iş dünyasında şeffaflık, güven ve risk yönetimi açısından önemli sorunlara yol açtığı ifade ediliyor.
KPMG ve Melbourne Üniversitesi tarafından hazırlanan “Yapay Zekaya Güven, Tutumlar ve Kullanım: Küresel Araştırma 2025” başlıklı raporda, çalışanların yüzde 57’sinin YZ kullanımını yöneticilerinden ve takım arkadaşlarından gizlediğini belirttiği kaydedildi.
Özellikle, birçok çalışanın YZ tarafından üretilen içerikleri, kendi ürünleriymiş gibi sunduğu dikkat çekiyor.
YZ kullanımı artıyor, denetim yetersiz
47 ülkede 48 binden fazla kişiyle gerçekleştirilen anket sonuçlarına göre, çalışanların yüzde 58’i iş yerlerinde düzenli olarak yapay zeka kullandığını, üçte birinin ise bunu haftalık bazda gerçekleştirdiğini ifade etti.
Raporun ortak yazarı ve Melbourne Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Nicole Gillespie, iş dünyasında YZ kullanımının “uygunsuz, karmaşık ve şeffaflıktan uzak” bir düzeye ulaştığını belirtti. Gillespie, çalışanların bu araçları kullanma yönelimlerinin arkasında hedef baskısı, geri kalma korkusu ve YZ kullanımına yönelik şirket kısıtlamalarının etkisinin olduğunu vurguladı.
Gillespie, çalışanlar YZ’nin sağladığı verimliliği fark ettiklerinde, şirket politikalarına rağmen bu araçları kullanmaya devam ettiklerinin altını çizdi.
Eğitim yok, risk çok
Rapora göre, çalışanların yalnızca yüzde 47’si YZ konusunda resmi bir eğitim almış durumda. Bu eğitim eksikliği, ciddi hataların ortaya çıkmasına neden oluyor.
Verilere göre:
- Çalışanların yüzde 66’sı YZ çıktılarının doğruluğunu kontrol etmiyor.
- Yüzde 48’i hassas şirket verilerini halka açık YZ platformlarına giriyor.
- Yüzde 56’sı YZ hataları nedeniyle iş yerinde yanlış kararlar alıyor.
KPMG Küresel Güvenilir YZ Lideri Sam Gloede, bu durumun veri ihlalleri, yasal uyum sorunları ve itibar kaybı gibi riskleri beraberinde getirdiğine dikkat çekti. Gloede, “Şeffaflık olmadan yapay zekanın stratejik potansiyeli kaybolur” şeklinde konuştu.
Çözüm: Güven ve eğitim
Raporda, yapay zekadan en iyi şekilde fayda sağlanabilmesi için güven ortamı ve güçlü bir eğitim altyapısının zorunlu olduğuna vurgu yapıldı. Gillespie, temel ve görev bazlı YZ eğitiminin önemine dikkat çekerek, “Çalışanların deneme yapabilecekleri, hata yapmaktan çekinmeden gelişebilecekleri güvenli öğrenme alanlarına ihtiyaçları var” değerlendirmesinde bulundu.
Gelişen ülkeler güven konusunda önde
Araştırma, Hindistan, Nijerya ve Suudi Arabistan gibi gelişmekte olan ekonomilerde çalışanların YZ’ye olan güveninin (yüzde 82) gelişmiş ekonomilere (yüzde 65) kıyasla daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
