Dünyanın en güneyindeki aktif yanardağ olarak bilinen Erebus, sıra dışı bir doğa olayıyla bilim dünyasının dikkatini çekti.
Lav, kül ve dumanla özdeşleşen volkanik patlamaların aksine, Erebus atmosfere mikroskobik altın kristalleri yayıyor.
Ross Denizi’ndeki Ross Adası üzerinde bulunan yanardağ, Güney Kutbu’na yaklaşık 1.350 kilometre uzaklıkta konumlanıyor.
DONMUŞ KIYILARDAKİ AKTİF YANARDAĞ
Erebus Yanardağı, Antarktika’nın zorlu iklim koşullarında sürekli aktif bir yapıda olmasıyla dikkat çekiyor. İçinde kaynayan bir lav gölü barındıran bu yanardağ, bölgenin en önemli jeolojik oluşumlarından biri olarak kabul ediliyor.
Bilim insanları, bu lav gölünden yükselen gazlarda mikroskobik boyutta elementel altın parçacıkları tespit etti.
GÜNDE 80 GRAM ALTIN TOZU ATMOSFERE YAYILIYOR
Araştırmalara göre Erebus Yanardağı, her gün yaklaşık 80 gram ağırlığında altın içeren mikroskobik parçacıkları atmosfere salıyor. Bu parçacıkların 1000 kilometreyi aşan mesafelere kadar taşınabildiği ifade ediliyor.
Bu özellik, Erebus’u kristalize halde altın parçacıkları püskürten tek yanardağ olarak öne çıkarıyor.
VOLKANİK SÜREÇLERDE ALTIN NASIL TAŞINIYOR?
Bilim insanlarına göre volkanik sistemlerde altın, magma içinde bakır, gümüş ve diğer ağır elementlerle birlikte eriyik halde bulunabiliyor.
Ancak altının yüksek kaynama noktası nedeniyle buharlaşmak yerine, volkanik gazlardaki klor ve kükürt bileşiklerine tutunarak taşındığı değerlendiriliyor. Bu süreç, altının mikroskobik kristaller halinde atmosfere ulaşmasına olanak tanıyor.
KUSURSUZ KRİSTALLERİN GİZEMİ
Araştırmacılar, Erebus çevresinden ve hatta 1000 kilometre uzaklıktaki atmosfer katmanlarından örnekler topladı. İncelemelerde, bu parçacıkların yaklaşık 60 mikrometre boyutlarında, düzenli geometrik yapıya sahip altın kristalleri olduğu tespit edildi.
Bu yapı, diğer yanardağlarda rastlanan düzensiz mineral kalıntılarından belirgin bir şekilde ayrılıyor.
BİLİM DÜNYASI NET BİR AÇIKLAMA ARIYOR
Altın kristallerinin bu kadar düzenli ve saf yapı halinde nasıl oluştuğu ise henüz kesin bir şekilde açıklanamamış durumda.
Bir teoriye göre, gazlarla taşınan altın bileşikleri atmosfere ani sıcaklık düşüşüyle kristalleşiyor. Diğer bir görüş ise bu kristallerin lav gölü yüzeyinde yavaşça oluşup, sonradan gaz hareketleriyle atmosfere taşındığı yönünde.
GİZEMİ SÜREN DOĞA OLAYI
Keşfin üzerinden uzun bir süre geçmesine rağmen Erebus Yanardağı’nın kimyasal süreçleri ve bu olağanüstü altın salınımının mekanizması hâlâ tam olarak çözülememiş durumda.
Bilim insanları, Antarktika’yla örtüşen bu aktif yanardağın, gezegenin en gizemli jeolojik sistemlerinden biri olmaya devam ettiğini vurguluyor.
