Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından yapılan bir araştırma, 15-21 yaş aralındaki gençlerin televizyon, isteğe bağlı yayın platformları, radyo, internet ve sosyal medya kullanım alışkanlıklarını ve dijital okuryazarlık seviyelerini kapsamlı bir şekilde ele aldı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından sağlanan güncel nüfus verilerine dayanan araştırma, İBBS-2 düzeyindeki 26 ilde yaşayan toplam 7 bin 511 gençle bilgisayar destekli telefon anketi (CATI) yöntemi kullanılarak gerçekleştirildi.
Gençlerin Yüzde 57,2’sinin Dijital Okuryazarlık Düzeyi Yüksek
Araştırma bulgularına göre, gençlerin yüzde 57,2’sinin dijital okuryazarlık düzeyi yüksek, yüzde 28,9’unun orta, yüzde 13,9’unun ise düşük seviyede olduğu tespit edildi.
2022 yılı verileri ile karşılaştırıldığında, dijital okuryazarlık düzeyinde önemli bir artış yaşandığı kaydedildi. 2022’de dijital okuryazarlık düzeyi düşük olanların oranı yüzde 35,6 iken, 2025 yılı itibarıyla bu oran yüzde 13,9’a düştü. Yüksek dijital okuryazarlık düzeyine sahip gençlerin oranı ise yüzde 29,4’ten yüzde 57,2’ye yükseldi.
19-21 yaş grubundaki gençlerin yüzde 62,4’ünün yüksek dijital okuryazarlık düzeyine sahip olduğu belirlenirken, 15-18 yaş grubunda bu oran yüzde 53,4 olarak görüldü.
Ofis Programları Kullanımında Düşük Oran
Araştırma kapsamındaki bulgular, gençlerin dijital becerileriyle ilgili ilginç sonuçlar da ortaya koydu. Gençlerin yalnızca yüzde 42’sinin Word, Excel ve PowerPoint gibi ofis programlarını etkin bir şekilde kullandığı belirlendi. Bu durum, yapay zekâ araçlarının yaygın kullanımının temel dijital beceriler üzerindeki etkisini de gözler önüne serdi.
Dijital Ayak İzi Farkındalığında Gelişme
Yaklaşık yarısı, dijital ayak izi farkındalığının yüksek olduğunu belirtirken, yüzde 55,3’ünün dijital ayak izi farkındalığı yüksek, yüzde 44,7’sinin ise düşük seviyede olduğu rapor edildi. Bu bulgular, gençlerin çevrimiçi ortamda bıraktıkları dijital izler konusunda daha fazla bilinçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Televizyon İzleme Süresi Azaldı
Gençlerin televizyon izleme alışkanlıklarında dikkate değer bir azalma yaşandığı gözlemlendi. 2022’de günlük ortalama televizyon izleme süresi 1 saat 40 dakika iken, bu süre 2025’te 40 dakikaya düştü.
Katılımcıların yüzde 77,4’ü son bir ay içinde televizyon yayını izlediğini belirtirken, yalnızca yüzde 10,1’i televizyonu günlük olarak izlediğini ifade etti. Kadınların televizyon izleme oranı yüzde 80,4 iken, erkeklerin oranı yüzde 74,5 olarak saptandı.
İsteğe Bağlı Yayın Platformlarında Büyük Artış
İsteğe bağlı yayın platformlarına yönelimin arttığı görülürken, son bir ay içinde bu platformları kullandığını belirten gençlerin oranı yüzde 65, günlük kullanım oranı ise yüzde 9,7 oldu. 2022’de bu oranın yüzde 40 seviyesinde
