ANKARA – BHA
Dünya genelinde yanlış bilginin hızla yayılması, günümüzün en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Özellikle bilgi akışının hızlandığı ve kesintisiz verilerin yayıldığı bu dönemde, bilgilerin doğruluğunu sorgulamadan kabul etme eğilimi giderek artmaktadır. Bu çerçevede, Kazakistan’da medya okuryazarlığını artırmaya yönelik yenilikçi bir proje hayata geçirildi. Al-Farabi Kazak Ulusal Üniversitesi Gazetecilik Fakültesi’nde, Kazakistan Cumhuriyeti Bilim ve Yükseköğretim Bakanlığı’nın hibe desteğiyle geliştirilen “RasInfo” platformu, yapay zeka ile entegre edilmiş ilk medya kaynağı olarak tanıtıldı.
Bu proje, Bakanlığın Bilim Komitesi tarafından desteklenen AP19679909 kodlu “Kazakistan’da Yanlış Bilgi ve Dezenformasyon Göstergelerini Belirlemeye Yönelik Dijital Okuryazarlık Alanında Bilgi Kaynağı Geliştirme” araştırma projesinin çıktıları üzerine inşa edilmiştir.
Projenin ana hedefi, özellikle gençlere dijital okuryazarlık ve bilgi doğrulama becerilerini kazandırmaktır. Proje takımı, mobil uygulamanın, gençlerin sosyal medya platformlarında karşılaştıkları bilgileri sağlıklı bir biçimde analiz etmeleri için tasarlandığını ifade ediyor. “RasInfo” platformunda yapay zeka, şüpheli bilgilerin tespit edilmesine yardımcı olmaktadır. Kullanıcılar sadece verileri doğrulamakla kalmayıp, aynı zamanda eğitim modülleri aracılığıyla uygulamalı görevler üstlenebilmekte. Bilgi doğrulamanın temelleri, araçları ve yapay zeka destekli uygulamalarının öğretilmesiyle, kursu başarılı bir şekilde tamamlayanlara sertifika verilmektedir.
Son yıllarda sahte bilginin sosyal medya üzerinden hızla yayılması, bu tür bir aracın geliştirilmesine yönelik fikri doğurmuştur. Çoğu kullanıcı, sürekli akışta olan içerikleri doğrulamadan tüketmektedir. Bu nedenle, bilgiyi nasıl teyit edebileceğimiz konusunda özel bir araca duyulan ihtiyaç ortaya çıkmıştır; “RasInfo” ise bu ihtiyaca cevap vermektedir.
Genç araştırmacılar için yapay zeka alanında pek çok yeni fırsat bulunmaktadır. Özellikle Kazak dili için yapay zeka uygulamaları geliştirmek, sadece bilimsel araştırmalara değil, aynı zamanda ulusal mirasın korunmasına da büyük katkı sağlayacaktır.
Bu bağlamda, KazNU Gazetecilik Fakültesi akademisyenleri tarafından yürütülen “RasInfo” projesi, Cumhurbaşkanı’nın Ulusa Seslenişinde belirtilen stratejilerle tam bir uyum göstermektedir. Bu, Kazakistan’da geliştirilen ilk yapay zeka entegre mobil medya kaynağıdır. Ana hedefi, topluma dijital okuryazarlığın temellerini ve bilgi doğrulama yöntemlerini öğretmektir.
Cumhurbaşkanı Tokayev’in “Gençlerin yapay zekayı bilinçli kullanması, ülkenin dijital dönüşümünün temel şartıdır” vurgusu ile bu girişim arasında doğrudan bir ilişki vardır. Ayrıca, dijital dönüşümün yalnızca ekonomiyi modernize etmekle kalmayıp, aynı zamanda devlet yönetimini de geliştirmek için önemli bir araç olduğu ifade edilmiştir. Bu kapsamda, Yapay Zeka ve Dijital Kalkınma Bakanlığı’nın kurulması önerilmiştir. Böyle bir adım, yapay zekanın ülke ekonomisinin tüm alanlarına entegre edilmesini kolaylaştıracaktır.
KazNU bilim insanlarının diğer bir önemli girişimi ise, Kazak basınının tamamen dijitalleştirilmesi projesidir. 1889 yılından günümüze kadar yayımlanan basılı eserlerin toplanarak tek bir dijital arşiv oluşturulması, tarihî değerlerin korunmasının yanı sıra yapay zeka destekli bilimsel araştırmalara yeni bir ivme kazandıracaktır.
Günümüzde yapay zeka hız
