ANKARA-BHA
Avrupa merkezli yapılan çarpıcı bir araştırma, yaşlanma sürecine dair umut verici bulgular ortaya koydu. Almanya’daki Max Planck Yaşlanma Biyolojisi Enstitüsü’nde gerçekleştirilen çalışmada, iki kanser ilacının birleşiminden oluşan bir “yaşlanma karşıtı kokteyl”in farelerde yaşam süresini ortalama yüzde 30 oranında uzattığı saptandı. Elde edilen bu süre, daha uzun yaşamın yanı sıra daha sağlıklı bir yaşlılık dönemini de beraberinde getirdi.
Araştırmada kullanılan ilaçlardan biri olan rapamisin, organ nakillerinde bağışıklık sistemini baskılamak amacıyla kullanılmakta. Diğer ilaç trametinib ise belirli kanser türlerinin tedavisinde önemli bir rol oynamaktadır. Her iki ilacın da daha önce çeşitli hayvan modellerinde yaşam süresi üzerinde olumlu etkileri tespit edilmişti.
Bilim insanları, ilaçların etkilerini karşılaştırmak amacıyla farelere hem tek tek hem de birlikte uyguladılar. Elde edilen bulgular şöyle sıralandı:
İlaç kombinasyonu yalnızca ömrü uzatmakla kalmadı; karaciğer ve dalakta tümör oluşumunu geciktirdi, beyin, böbrek ve kaslardaki iltihabı azalttı, kardiyovasküler fonksiyonlardaki bozulmayı da yavaşlattı. Bu farelerin yaşlılık dönemlerinde daha aktif kaldıkları ve daha az kilo aldıkları gözlemlendi.
Cinsiyet bazında ele alındığında, dişi farelerin ortalama yaşam süresi yüzde 34,9, erkeklerin ise yüzde 27,4 oranında uzama gösterdi. Maksimum yaşam süresi ise sırasıyla yüzde 32,4 ve yüzde 26,1 oranında arttı.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer önemli husus, herhangi bir yan etkinin gözlemlenmemiş olmasıydı. Her iki ilaç, yaşlanma sürecini etkileyen Ras/İnsülin/TOR sinyal yolunu hedef alıyor; ancak farklı mekanizmalara müdahale ettikleri için birlikte daha güçlü ve dengeli bir etki elde ediliyor.
Araştırmanın kıdemli yazarı genetikçi Profesör, bu bulguların insanlarda birebir aynı etkiyi göstereceğini düşünmediklerini, ancak geç yaşlarda sağlıklı kalma süresini uzatma açısından büyük bir potansiyele sahip olduğunu vurguladı.
İki ilacın da Avrupa ve ABD’de insan kullanımı için onaylı olması, klinik deneylerin yakın zamanda başlayabileceği anlamına geliyor. Ayrıca, rapamisin başka bir çalışmada perimenopoz dönemindeki kadınlarda doğurganlığı beş yıl kadar uzatma potansiyeli ile dikkat çekmişti.
Söz konusu araştırmanın ayrıntıları Nature Aging dergisinde yayımlandı.
