ANKARA-BHA
İngiltere’deki araştırmacılar, erkeklerin genetik yapısındaki değişiklikleri inceleyen ve evde kolayca uygulanabilen yeni bir tükürük testi geliştirdi. Bu testin, mevcut prostat kanseri tarama yöntemlerine göre daha başarılı sonuçlar sunduğu bildiriliyor.
Prostat kanserinin erken tanısının önemine dikkat çeken uzmanlar, bu yeni testin daha agresif tümörlerin tespitinde etkin olduğunu ve gereksiz taramaların azaltılmasına katkıda bulunacağını belirtiyor.
Mevcut testlerin bazen yanıltıcı sonuçlar verebileceği ve agresif kanserlerin gözden kaçabileceği kaydediliyor. Halihazırda prostat kanseri riski değerlendirilirken en sık uygulanan yöntem, PSA (prostat spesifik antijen) düzeylerini ölçen kan testleri. Ancak bu testler zaman zaman hatalı sonuçlar verebiliyor ve bazı agresif kanserlerin gözden kaçmasına neden olabiliyor. NHS, PSA testini yalnızca doktor tavsiyesiyle veya 50 yaş üzerindeki erkeklerin talebi doğrultusunda uyguluyor.
Araştırmacılar, PSA testine alternatif olarak geliştirdikleri “poligenik risk skoru” yönteminde, prostat kanseriyle ilişkili 130 genetik varyantı tükürük örneği üzerinden analiz ediyor.
Yeni test, özellikle agresif tümörleri daha yüksek oranlarla tespit etmesiyle dikkat çekiyor. Londra Kanser Araştırma Enstitüsü ve The Royal Marsden NHS Vakfı’nın iş birliğiyle gerçekleştirilen çalışmada, 55-69 yaş aralığındaki 6 bin 300 erkek incelendi. Katılımcıların %12’si yüksek risk grubunda yer aldı ve bu kişiler, MRI taramaları ve biyopsi için yönlendirildi. Tarama sonuçlarında, 187 erkekte prostat kanseri tespit edilirken, bunlardan 103’ünde kanserin yüksek riskli olduğu belirlendi.
Testin avantajlarından biri, PSA düzeyleri “normal” kabul edilen sınırın altında olan 118 bireyde dahi kanser tespit edilmesi oldu. Mevcut tanı yöntemleriyle bu kişilerin yaklaşık 74’ünde kanser tespit edilememekteydi.
Yeni testin, özellikle agresif tümörleri daha iyi tespit etmesi ve yanlış pozitif oranlarını azaltması nedeniyle PSA testine kıyasla daha avantajlı olduğu ifade ediliyor. Ayrıca, MRI taramalarıyla gözden kaçan bazı kanserler de bu testle tespit edilebiliyor. Çalışmanın sonuçları, New England Journal of Medicine adlı tıp dergisinde yayımlandı. Uzmanlar, bu testin NHS’nin yıllık harcamalarını yaklaşık 500 milyon sterlin azaltabileceğini vurguladı.
Londra Kanser Araştırma Enstitüsü’nden bir uzman, “Basit ve düşük maliyetli bu test, genetik yapıları nedeniyle daha yüksek risk taşıyan bireyleri tespit ederek erken teşhis alanında önemli bir gelişme sağlayabilir” dedi.
Prostate Cancer UK yetkilileri ise testin farklı etnik gruplar üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla yeni bir karşılaştırmalı çalışma başlattı.
Bununla birlikte, uzmanlar bu testin umut verici olmasına rağmen, İngiltere’de ulusal bir prostat kanseri tarama programı başlatmak için yeterli veri olmadığını ifade ediyor. Bir akademisyen, “Ulusal Tarama Komitesi’nin kriteri, taramanın faydasının zararından fazla olmasıdır. Şu an bu dengeyi sağlayacak verilere sahip değiliz” açıklamasında bulundu.
İngiltere’de her yıl yaklaşık 55 bin kişiye prostat kanseri tanısı konuluyor ve bu hastalık sonucunda yaklaşık 12 bin ölüm gerçekleşiyor.
