İnsan evrimine dair araştırmalar yürüten uzmanlar, uzun yıllar boyunca insan türünün atalarının hareket etme biçimlerine ilişkin belirli bir zaman dilimi üzerinde duruyorlardı.
Ancak, Girit’in Trachilos köyü civarındaki plaj tortularında keşfedilen antik ayak izleri, bu zaman çizelgesini radikal bir şekilde değiştiriyor.
2017 yılında keşfedilen ve uluslararası bir araştırma ekibi tarafından gerçekleştirilen jeofizik analizler neticesinde yaklaşık 6,05 milyon yıl öncesine tarihlendirilen bu izler, insan benzeri ayak yapılarına dair bilinen en eski doğrudan kanıt olma özelliğini taşıyor.
Bilinen en eski kanıt
Tübingen Üniversitesi liderliğindeki çalışmada, bu izlerin insan evrimine dair en tanınmış kanıtlardan biri olan Tanzania’daki Laetoli ayak izlerinden yaklaşık 2,5 milyon yıl daha eski olduğu ifade edildi.
Araştırma ekibi, bu keşfin iskelet kalıntılarından daha fazla öneme sahip olduğunu belirtiyor. Çünkü kemikler bazen tam olmayabilir veya birbirleriyle çelişkili bilgiler verebilirken, ayak izleri doğrudan hareketin kaydını sunma özelliğine sahip.
Dik yürüyüşün anatomik ipuçları
Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, bu ayak izleri iki ayaklı yürüyüşle ilişkilendirilen belirgin anatomik özellikler göstermektedir.
Uppsala Üniversitesi’nden Prof. Per Ahlberg, bu ayak izlerinin güçlü bir başparmağa, diğer parmaklarla uyumlu bir yapıya ve belirgin bir topuk kısmına sahip olduğunu dile getiriyor. İzler, sonraki hominin türlerine kıyasla daha kısa bir taban yapısı sergilese de, dik yürüyüşün evrimsel kökenlerine dair doğrudan bilgiler sağlıyor.
Ayak izlerinin bulunduğu dönemde Girit’in anakaraya bağlı olduğunu belirten araştırmacılar, jeokimyasal analizlerle Kuzey Afrika kaynaklı tozların bu bölgeye ulaştığını tespit etti. Bu bulgular, Mezopotamya ve Sahra’daki çölleşme dönemlerinin erken insan öncesi türlerin Afrika ve Avrasya arasındaki göç yollarını ve coğrafi dağılımını nasıl etkilediğine dair “çöl salıncak” hipotezini de sağlamlaştırıyor.
