İran’da krizler sıklıkla gündeme geliyor…
Ulusal para birimi riyalin değer kaybı, başkent Tahran’da büyük protestoların patlak vermesine neden oldu.
Derinleşen ekonomik kriz, Merkez Bankası Başkanı’nın istifaya ilişkin iddialarla birlikte belirsizlikleri artırdı.
İSTİFA İDDİALARI GÜNDEME GELDİ
Bazı yerel medya organları, Cumhurbaşkanı’nın ofisine dayandırarak, Merkez Bankası Başkanı’nın istifasını sunduğunu iddia etti.
Buna karşın, Merkez Bankası resmi açıklama yaparak bu iddiaların doğru olmadığını belirtti ve görevde herhangi bir değişiklik bulunmadığını aktardı.
Çelişkili haberler, Tahran’daki esnaf protestolarının ikinci gününde ortaya çıktı.
İŞ YERLERİ KAPANDI
Görgü tanıkları ve sosyal medyadaki paylaşımlar, başkentte yüzlerce iş yerinin kepenk kapattığını gösteriyor.
Kent merkezinde bir araya gelen göstericiler, riyaldeki hızlı değer kaybını protesto ederken, bazı gruplar hükümet ve rejim karşıtı sloganlar attı.
Protestocular, fiyat istikrarının sağlanması ve kur krizine acil önlemler alınması talebinde bulundu.
PROTESTOLAR YAYILDI
İran, son yıllarda en yoğun toplumsal eylemlerini 2022-2023 döneminde yaşamış, 22 yaşındaki bir kadının gözaltında hayatını kaybetmesinin ardından ülke genelinde protestolar başlamıştı.
Mevcut gösteriler, ekonomik nedenlerle ortaya çıkması bakımından yeni bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
RİYAL TARİHİ DÜŞÜŞTE
İran riyali, kayda değer bir değer kaybı yaşayarak resmi olmayan piyasalarda tarihi dip seviyelere geriledi.
Piyasa verilerine göre, riyal ABD doları karşısında yaklaşık 1 milyon 400 bin, euro karşısında ise 1 milyon 700 bin seviyelerinde işlem görmekte.
Uzmanlar, bu düşüşün enflasyonu artırdığını ve temel tüketim maddelerinin fiyatlarının yükseldiğini belirtiyor.
Fiyatlardaki dalgalanmalar nedeniyle bazı esnaf, satışları geçici olarak durdurmak zorunda kaldı, bu durum belirsizlik ortamında fiyat belirlemeyi zorlaştırıyor.
Özellikle gıda ve temel ihtiyaç ürünlerinde fahiş artışlar gözlemleniyor.
BATI YAPTIRIMLARINDAN ETKİLENİYOR
İran ekonomisi, uzun zamandır Batı yaptırımlarının etkisi altında. Tahran’ın nükleer programı nedeniyle uygulanan yaptırımlar, ekonomik sıkıntıları daha da derinleştirmiş durumda.
Ayrıca, yılın başında İsrail ile yaşanan ve 12 gün süren çatışmalar, kamu maliyesi üzerinde ek bir baskı oluşturdu.
PEZEŞKİYAN’DAN DİYALOG ÇAĞRISI
Cumhurbaşkanı, Tahran’daki döviz kuru artışına karşı sokağa çıkan protestocularla diyalog kurulması talimatı verdiklerini açıkladı.
Ekonomik zorlukların halk için büyük bir kaygı kaynağı haline geldiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı, İçişleri Bakanı’na protestocuların temsilcileriyle görüşmesi konusunda talimat verdi.
