Türkiye’de Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakaları, uzun süredir önemli bir halk sağlığı sorunu olarak varlığını sürdürüyor. Her yıl birçok kişi kene ısırması nedeniyle yaşamını yitirirken, son günlerde sosyal medyada “kekliklerin keneleri yok ettiği” yönündeki iddialar dikkat çekiyor.
Veteriner hekim ve kuş gözlemcisi Gökçe Coşkun, bu iddiaların tamamen yersiz olduğunu ifade ederek, “Keklikler kene yemez. Aksine, keneler için taşıyıcı bir rol üstlenir ve hastalığın yayılmasına sebep olabilir. Ayrıca üretim kekliklerinin doğaya salınması, yabani kekliklerin genetik yapısını bozarak ekosistemi tehdit eder. Kısa sürede av olmaları da kaçınılmazdır,” şeklinde konuştu.
BİLİMSEL VERİLER DE KEKLİKLERLE İLGİLİ TEZİ ÇÜRÜTÜYOR
Coşkun, yapılan bilimsel araştırmalara dayanan açıklamalarında kekliklerin keneler için “ideal bir konakçı” olduğunu vurguladı. İran’da gerçekleştirilen bir çalışmada, inceleme yapılan 53 kınalı kekliğin 28’inde toplamda 97 kene bulunduğu ve bu kenelerden bazılarının hastalık taşıdığı belirlendi. Kekliklerin beslenme alışkanlıklarında ise kenenin yeri yok; diyetlerinin yüzde 88’i bitkilerden, yüzde 9’u ise böceklerden oluşuyor.
SON 5 YILDA KKKA BİLANÇOSU
Coşkun, Türkiye’deki KKKA istatistiklerini şu şekilde paylaştı:
2021: 1.440 vaka, 72 ölüm
2022: 1.310 vaka, 80 ölüm
2023: 699 vaka, 41 ölüm
2024: 593 vaka, 20 ölüm
2025 (ilk 6 ay): 400 vaka, 18 ölüm
“Her yaz yüzlerce vatandaşımız bu hastalıkla karşı karşıya kalıyor. 2025’teki artış algısı, aslında her yıl yaşanan trajik tablonun tekrarı,” dedi.
KENELERDEN KORUNMA ÖNERİLERİ
Coşkun, kene tehlikesinin yalnızca KKKA ile sınırlı olmadığını, Lyme hastalığı, Akdeniz benekli ateşi, babesiosis, anaplasmosis ve kene kaynaklı ensefalit gibi rahatsızlıkların da görülebileceğini hatırlattı.
Kenelerden korunmak için şu önlemler önerildi:
Açık renkli kıyafetler giyin, pantolon paçalarını çorap içine sokun.
Kene kovucu sprey kullanın.
Yürüyüşlerinizde patikalardan sapmayın, otluk ve çalılıklardan uzak durun.
Eve döndüğünüzde vücudunuzu, özellikle koltuk altı, kulak arkası, kasık, diz arkası ve saç diplerini kontrol edin.
Dışarı çıkan evcil hayvanları düzenli olarak kene açısından kontrol edin.
KENE TUTUNURSA NE YAPMALI
Coşkun, “Vücudunuza kene yapıştığında kendiniz çıkarmaya çalışmayın, ezmeyin ve üzerine herhangi bir madde dökmekten kaçının. Vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun,” uyarısında bulundu. Ayrıca, evcil hayvanlarla ilgili olarak veterinerin önerdiği damla, tasma veya tablet biçimindeki dış parazit koruma tedavilerinin aksatılmaması gerektiğine dikkat çekti. “Evcil hayvanları korumak, tüm aileyi korumaktır,” şeklinde sözlerini sürdürdü.
