Küresel ekonomi, koronavirüs salgını ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nın yaratmış olduğu birçok ekonomik şokla birlikte, ABD’nin gümrük vergileriyle ilgili politika değişiklikleri de dikkat çekiyor. Bu durum, belirsizlik ve yükselen faiz oranları ile birlikte gelişmiş ülkelerin borç seviyelerindeki artışı önemli hale getiriyor.
Borç, altyapı yatırımlarını desteklemek ve vatandaşların yaşam standartlarını artırmak için etkili bir araç olarak görülse de, aşırı maliyetler ekonomiler üzerinde olumsuz etkiler yaratabiliyor.
Bazı gelişmiş ülkelerdeki yüksek borç seviyeleri, milli gelirlerine oranla ciddi borç krizinin sinyalini vermekte. Yüksek faiz oranları ve artan borçlanma maliyetleri, gelişmekte olan ülkelerin borçlarını geri ödemede zorluklarla karşılaşmasına neden oluyor.
Geçtiğimiz yıl, gelişmekte olan ülkelerin kamu borcunun net faiz ödemeleri 1 trilyon doları bulurken, 61 ülke devlet gelirlerinin yüzde 10’undan fazlasını bu ödemelere ayırma zorunluluğu yaşadı.
GELİŞMİŞ EKONOMİLERİN TOPLAM BORCU 230 TRİLYON DOLARIN ÜZERİNDE
Uluslararası Finans Enstitüsü’nün (IIF) hazırladığı “Küresel Borç Monitörü” raporuna göre, bu yılın üçüncü çeyreğinde küresel borç yaklaşık 346 trilyon dolara yükselmiş durumda.
Bu yılın ilk üç çeyreğinde, toplam küresel borç 26,4 trilyon dolardan fazla artış gösterdi. Bu dönemde, toplam borcun küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) oranı yüzde 310 seviyelerine ulaştı.
Borç artışının büyük kısmı ABD ve Çin’de yoğunlaşırken, önemli merkez bankalarının politika gevşetmesiyle bu yıl borç birikiminin hızla arttığı gelişmiş pazarlardan geldiği gözlemleniyor.
Yılın üçüncü çeyreğinde gelişmiş ekonomilerin toplam borcu 230,6 trilyon dolara, gelişmekte olan ülkelerin ise 115,1 trilyon dolara ulaştı.
EN BÜYÜK BORÇ ARTIŞLARININ YAŞANDIĞI ÜLKELER
ABD’nin yanı sıra Fransa, Almanya ve İngiltere de önemli borç artışları kaydetti. Gelişmekte olan ülkelerde ise Çin’den sonra en büyük borç artışları Brezilya, Rusya, Kore, Polonya ve Meksika’da görüldü.
“BORÇLANMA SALGIN SEVİYESİNİN ÜZERİNDE”
IIF’nin verilerine göre, pek çok gelişmiş ekonomide borçlanma ihtiyacı, salgın öncesi seviyelerin çok üzerinde seyretmeye devam ediyor ve bu konuda kayda değer bir geri dönüş görünmüyor.
Artan mali baskılar, faiz giderlerindeki yükseliş, demografik değişikliklerden kaynaklanan sağlık harcamalarındaki artış, savunma harcamalarındaki artış ve iklim değişikliğiyle gelen doğal afetlerden kaynaklanan ekonomik kayıplar, gelişmiş piyasalarda uzun vadeli borçlanma maliyetlerinin artmasına sebep oluyor.
ABD EN FAZLA BORÇLU ÜLKE
Uluslararası Finans Enstitüsü verilerine göre, ABD en yüksek borca sahip ülke konumunu sürdürüyor.
ABD’nin yıllık 30 trilyon dolarlık milli gelirine kıyasla, hane halkı, finansal olmayan şirketler, finansal şirketler ve kamu toplamda yaklaşık 101 trilyon dolarlık bir borca sahip. ABD’nin borcu, toplam küresel borcun yüzde 29,11’ini oluşt
