Ankara / İstanbul – Proton Tedavileri ve Parçacık Hızlandırıcıları Bilim ve Teknoloji Derneği (PROPAR-TEK) tarafından Ankara ve İstanbul’da iki gün süren “Ankara-İstanbul 1. Proton Çalıştayı” sona erdi. Çalıştayda, proton tedavileri ve parçacık hızlandırıcıları teknolojilerinin, yalnızca belli bir cihaz veya hastane yatırımı açısından değil, kamu, akademi, sanayi ve sivil toplum paydaşlarını da içeren bütüncül bir ekosistem çerçevesinde tartışılması hedeflendi.
Çalıştayın ana amacı, Türkiye’de proton ve parçacık hızlandırıcıları alanında sürdürülebilir, koordineli ve stratejik bir ulusal yol haritası geliştirilmesine katkıda bulunmak oldu. PROPAR-TEK Başkanı Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, bu konudaki yaklaşımını, “Bu alanı tek bir merkez veya cihaz çerçevesine hapsetmeden, ortak akıl ve istişare ile ulusal bir ekosistem modeli kurulmasını hedefliyoruz.” sözleriyle ifade etti.
Çok disiplinli katılım, ortak raporlama yaklaşımı
Çalıştaya; radyasyon onkolojisi, nükleer tıp ve medikal fizik alanlarının yanı sıra yüksek enerji fiziği, kuantum kimya ve kimya disiplinlerinden akademisyenler ve uzmanlar katıldı. Ayrıca, sağlık, sanayi ve enerji alanlarında faaliyet gösteren ulusal araştırma enstitüleri ve kurumlarının yöneticileri de toplantılarda yer aldı.
Toplantılarda, Türkiye’nin mevcut ve potansiyel yetkinliklerini ortaya koyacak bir “yetkinlik atlası” oluşturulması ve bu atlası destekleyecek ortak bir raporlama dili geliştirilmesi üzerinde duruldu. Çalıştayda oluşan metodolojinin, ulusal düzeyde karar alma süreçlerinde kullanılabilir nitelikte olması amaçlandı. Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, çalıştayın bu yönüne dikkat çekerek, ortak raporlama dili ve yol haritası oluşturmanın önemli bir çıktı olduğunu vurguladı.
Bölgesel iş birliği ve Türkiye’nin model olma potansiyeli
Çalıştayda, farklı ülkelerden gelen bilim insanlarının katkılarıyla Türkiye’nin bölgesel ölçekte üstlenebileceği rol de değerlendirildi. Türkiye’nin bilimsel ve teknolojik kapasitesinin, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkeler, Körfez ülkeleri, Kafkasya, Balkanlar ve Kuzey Afrika’dan Sahra Altı Afrika’ya kadar geniş bir coğrafyada örnek bir model oluşturabileceği ifade edildi.
Bu bağlamda, ortak projeler, bilgi paylaşımı ve birlikte üretim odaklı iş birliği modellerinin geliştirilmesine dair fırsatlar ele alındı. Prof. Dr. Aytuğ Altundağ, Türkiye’nin bu geniş coğrafyada ortak üretim ve iş birliği için sağlam bir zemin sunduğunu belirtti.
Parçacık hızlandırıcıları: stratejik ve çok alanlı bir teknoloji
Çalıştayda yapılan değerlendirmelerde, parçacık hızlandırıcıları teknolojilerinin yalnızca sağlık alanıyla sınırlı olmadığına vurgu yapıldı. Bu teknolojilerin sanayi, savunma, uzay, ilaç ve ileri malzeme teknolojileri gibi birçok önemli alanda yüksek katma değer üreten stratejik bir altyapı özelliği taşıdığı belirtildi.
Bu kapsamda; proton merkezlerinin teknolojik farklılıkları, işletme ve yönetişim modelleri, sürdürülebilirlik kriterleri, uluslararası sağlık turizmine olası etkileri ve operasyonel gereksinimleri detaylı bir şekilde ele alındı.
Sağlık Bakanlığı katkısı ve yol haritası çıktıları
Çalıştayda, Sağlık Bakanlığı’nın proton komisyonunda görev alan uzmanların katkılarıyla Türkiye’nin Ulusal Proton ve Parçacık Hızlandırıcıları
