Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle Kuzey Afrika’nın Sahra Çölü gibi kurak bölgelerden atmosferdeki ince mineral parçacıklarının rüzgarla taşınması yoluyla çöl tozuna maruz kalabiliyor.
Sahra Çölü’nden her yıl yaklaşık 180 milyon ton mineral tozunun atmosfere karıştığını ve bu tozların rüzgar yardımıyla Avrupa, Akdeniz, Atlas Okyanusu ve Amerika kıtalarına kadar ulaşabildiğini belirten uzmanlar, bu konu ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu.
“TÜRKİYE 10 GÜN BOYUNCA ÇÖL TOZU TAŞINIMINDAN ETKİLENECEK”
Çöl tozlarının özellikle bahar aylarında Türkiye’de daha fazla etkili olduğunu ifade eden uzmanlar, geniş çöl alanlarındaki sıcak ve kuru hava tabakasının, tozların yüksek atmosfer seviyelerinde uzun süre taşımasına imkan sağladığını kaydetti.
Kuzey Afrika’dan kaynaklanan yoğun çöl tozu taşınımının Türkiye’de 10 gün boyunca etkili olacağını öngören meteorologlar, “Meteorolojik tahminlere göre, Türkiye ve Akdeniz bölgesi, bugün itibarıyla çöl tozu taşınımının etkisi altına giriyor. İstanbul da çöl tozunun batıdan gelmesi nedeniyle öncelikle etkilenecek şehirler arasında yer alıyor.” dediler.
Bu durumun, batı bölgelerden başlayarak tüm yurtta hava kalitesinde düşüşe yol açması bekleniyor. Çöl tozunun, önümüzdeki pazartesi (18 Mayıs) gününden itibaren ülkeyi terk etmesi öngörülüyor.
“HAVA KALİTESİ ÜZERİNDE OLUMSUZ ETKİLERİ OLACAK”
Çöl tozlarının astım, bronşit, KOAH ve alerjik hastalığı olan bireyler için risk oluşturduğuna dikkat çeken uzmanlar, özellikle yaşlılar, çocuklar ve kronik hastalığı bulunan kişilerin yoğun toz taşınımı sırasında dışarıda uzun süre kalmamalarının önemine vurgu yaptılar.
Birçok bilimsel çalışmanın ince partikül maddelerin akciğerler üzerindeki olumsuz etkilerini ortaya koyduğunu belirten uzmanlar, “Çöl tozları binlerce kilometre taşınarak Karayipler ve Amerika’da dahi hava kalitesini ciddi şekilde etkileyebiliyor.” ifadelerini kullandılar.
ÇÖL TOZLARI EKOSİSTEM ÜZERİNDE DE ÖNEMLİ
Uzmanlar, çöl tozlarının yalnızca hava kirliliğine yol açmadığını, aynı zamanda dünya ekosistemine önemli bir katkıda bulunduğunu belirttiler. Sahra Çölü’nden taşınan tozların demir, fosfor ve çeşitli mineraller bakımından zengin olması sebebiyle okyanuslardaki planktonları ve tropikal ormanları beslediği ifade edildi.
Araştırmaların, Sahra’dan yükselen tozların Amazon yağmur ormanlarının ihtiyaç duyduğu fosforun büyük bir kısmını taşıdığını gösterdiğine dikkat çekildi. Atmosfer yoluyla gerçekleşen doğal mineral taşınımının Amazon ekosisteminin devamlılığı için büyük önem taşıdığı vurgulandı.
METEOROLOJİK VE SAĞLIK UYARILARINA DİKKAT
Uzmanlar, çöl tozu taşınımının etkili olduğu dönemlerde hava kalitesi verilerinin düzenli olarak izlenmesi gerektiğini vurgulayarak, hava kalitesi indeksinin “kırmızı”, “mor” veya “kahverengi” seviyelere ulaşması durumunda vatandaşların mümkünse dışarıda uzun süre kalmamalarını, fiziksel aktiviteleri azaltmalarını ve solunum hastalarının maske kullanmalarını önerdiler.
Çamurlu yağışlar
