Dünyada nadir bulunan ağaç türlerinden biri olan Dendroseris neriifolia için bilim insanları zamana karşı bir mücadele içerisinde. Şili’ye bağlı Juan Fernández Adaları’nda yer alan bu türden doğada sadece bir ağaç kalmış durumda.
Uzun yıllar boyunca habitat kaybı, istilacı türler, yangınlar, otlatma faaliyetleri ve ormansızlaşma gibi nedenlerle sayıları hızla azalan bu türün son temsilcisi, Robinson Crusoe Adası’ndaki dik bir uçurumun kıyısında hayatta kalma mücadelesi veriyor.
Son umut tohumlarda
Koruma ekipleri, zorlu şartlar altında son ağacın tohumlarını toplamayı başardı. Uçurumda bulunan ağaca ulaşmak için saatler süren yürüyüş ve tırmanış gerçekleştiren ekipler, olgunlaşan tohumları özel ağlarla topladı. Toplanan tohumlar, ardından İngiltere’deki önemli bitki koruma merkezlerinden biri olan Milenyum Tohum Bankası’na gönderildi.
Yapılan incelemeler sonucunda gönderilen 29 tohumun 25’inin canlılığını koruduğu belirlendi. Bilim insanları, bu tohumlardan yeni fideler yetiştirerek türün yok olmasını engellemeyi planlıyor. İlk denemelerde filizlenen genç fidelerin umut verici olduğunu ifade ediliyor.
Bir zamanlar adanın simgesiydi
Araştırmalara göre, bu tür 19. yüzyılda adanın farklı bölgelerinde yaygın bir şekilde bulunuyordu. Ancak 20. yüzyıl boyunca nüfusu hızla azalma göstermiştir. 1980 yılında yapılan çalışmalarda yedi ağaç tespit edilirken, günümüzde yalnızca tek bir birey kalmıştır.
Bilim insanları, elde edilen fidelerin büyüyüp yeniden tohum vermesi durumunda türün doğal habitatına kazandırılabileceğini düşünüyor. Ancak genetik çeşitliliğin son derece düşük seviyelerde olması nedeniyle süreç oldukça hassas bir biçimde ilerliyor.
Türün kaderi birkaç fideye bağlı
Uzmanlar, bu çalışmanın sadece tek bir ağacı değil, ayrıca dünyadaki diğer tehlike altındaki bitki türlerini koruma çabalarına da örnek teşkil edebileceğini dile getiriyor. Şimdilik tüm umutlar, laboratuvar ortamında yetiştirilen birkaç genç fidede yoğunlaşmış durumda. Başarı sağlanması durumunda, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan bu eşsiz ağaç türünün ikinci bir şansa sahip olabileceği düşünülüyor.
Kaynaklar:
