Bir edebiyat festivalinde anılarını paylaşan eski NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, önemli olayların arka planını ilk kez gözler önüne serdi.
STOLTENBERG, OLAYLARIN PERDE ARKASINI ANLATTIKÇA
2022 yılında Rusya-Ukrayna savaşında kritik bir dönüm noktası olan ‘NATO’nun Ukrayna hava sahasını kapatmama’ kararının arka planını detaylandıran Stoltenberg, bu sürecin nasıl geliştiğini anlattı.
Stoltenberg, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky’nin 2022’de bir sığınaktan kendisini arayarak Rus uçaklarının saldırılarını önlemek için NATO’dan Ukrayna hava sahasını kapatmasını talep ettiğini ifade etti.
Stoltenberg, Zelensky’nin, “NATO’nun bunu yapabileceğini biliyorum çünkü siz bunu daha önce yaptınız. NATO, 1990’larda Bosna-Hersek üzerindeki hava sahasını kapatarak vahşeti önlemeye çalıştı. İngiltere de dahil olmak üzere NATO müttefikleri, Kürtleri korumak için Kuzey Irak üzerindeki hava sahasını kapatmıştı.” dediğini aktardı.
“RUSYA İLE SAVAŞA GİRMEK İSTEMİYORUZ”
Zelensky’nin bu talebinin sebebini anladığını belirten Stoltenberg, şu ifadeleri kullandı:
“Bunu istemesinin nedenini anlıyorum. Ancak, bu gerçekleşmeyecek. Çünkü eğer NATO Ukrayna hava sahasını kapatmayı planlıyorsa, ilk olarak Belarus ve Rusya’daki Rus hava savunma sistemlerini etkisiz hale getirmeliyiz. Çünkü NATO uçaklarını hedef alan Rus hava savunma füzeleri ile Ukrayna hava sahasında uçamayız.
Havada bir Rus uçağı ya da helikopteri varsa, onu düşürmek zorundayız ve bu, NATO ile Rusya arasında tam boyutlu bir savaşa yol açar. Bu duruma girmeye istekli değiliz. O dönemde ABD Başkanı olan Biden’ın da belirttiği gibi, Ukrayna için üçüncü bir dünya savaşı riski göze alınamaz.”
“HATIRLAMASI ACILI BİR ANDI”
Zelensky’nin güvenliği konusunda endişe duyduklarını vurgulayan Stoltenberg, “Zelensky ile yaptığımız o telefon görüşmesini, onun hayatının tehlikede olduğunu bilerek sonlandırmak son derece acı bir andı.” dedi.
Tam kapsamlı işgalin başladığı 24 Şubat sabahı, dünya genelindeki ülkelerin NATO karargahında toplandığını ifade eden Stoltenberg, o gün iki önemli karar aldıklarını belirtti:
– “Birincisi, Ukrayna’ya destek vermeyi artırmaktı; bu yönde hareket ettik.”
– “İkincisi ise, bu savaşın Ukrayna sınırlarını aşarak Rusya ile NATO arasında tam ölçekli bir savaşa dönüşmesini önlemek için her şeyi yapmaktı.”
“RUSYA İLE NATO ARASINDAKİ SAVAŞI İSTEMİYORDUK”
Bu iki hedef arasında bir çelişki olduğunu vurgulayan Stoltenberg, “Eğer tek amaç Ukrayna’nın zaferini sağlamak olsaydı, NATO birliklerini ve hava kuvvetlerini sahaya gönderebilirdik. Ancak bunu yapmadık çünkü Rusya ile NATO arasında tam ölçekli bir savaş istemiyorduk. Bu yüzden silah ve mühimmat göndermeyi tercih ettik.” diyerek sözlerini sürdürdü.
Stoltenberg, 2014 yılından 2024 yılına kadar NATO Genel Sekreteri olarak görev yaptı. Norveç’te iki dönem Başbakanlık yapan Stoltenberg, şu anda Norveç Maliye Bakanı olarak görev yapmaktadır.
