Dünya genelinde yaşlı nüfusun hızla artması, istismara uğrayan yaşlı bireylerin sayısında da kayda değer bir yükselişe yol açıyor. Yaşlı bireylerin korunmasına dair veriler, yaşlılara yönelik fiziksel, psikolojik ve ekonomik kötü muamelelerin yaygınlaştığını gözler önüne seriyor.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu, 66/127 sayılı kararı ile 15 Haziran’ı “Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü” olarak belirledi.
60 YAŞ ÜSTÜ KİŞİLERİN YÜZDE 15,7’Sİ İSTİSMAR MAĞDURU
Her yıl 15 Haziran’da yaşlılara yönelik istismar ve kötü muamele konularında farkındalık oluşturma hedefleniyor.
2050 YILINDA MAĞDUR SAYISI 320 MİLYONA ULAŞABİLİR
Dünya genelinde 60 yaş ve üzerindeki bireylerin ortalama yüzde 15,7’sinin istismar mağduru olduğu bildiriliyor; bu durum, her 6 yaşlıdan birinin bir tür istismara maruz kalabileceği anlamına geliyor. Öte yandan, 2050 yılında yaşlı nüfusun 2 milyara ulaşması beklenirken, bu rakamın 320 milyonunun istismar mağduru olabileceği öngörülüyor.
Yaşlılara yönelik istismar oranlarının, huzurevleri ve uzun süreli bakım tesislerinde daha yüksek olduğu bilincindeyken, bu kurumlarda çalışan personelin üçte ikisinin yaşlı bireylere yönelik istismarda bulunduğu ifade ediliyor.
YAŞLI İSTİSMARI NEDİR
Yaşlı istismarı, güvene dayalı bir ortamda yaşlı bireyin zarar görmesine ya da sıkıntı yaşamasına neden olan eylemler ya da müdahalenin eksikliği olarak tanımlanmaktadır. Yaşlılar, fiziksel, psikolojik, ekonomik ve cinsel istismarın yanı sıra hak istismarına da maruz kalabiliyor.
Ekonomik istismar, yaşlı bireyin mal varlığının izinsiz ya da kandırılarak kullanılması olarak tanımlanırken, hak istismarı ise maddi veya hukuki haklarının engellenmesi olarak geçiyor. İhmal ise yaşlı bireyin sosyal, fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanmaması şeklinde tanımlanıyor.
Ayrıca, yaşlı bireylerin terk edilmesi ve onurlarının zedelenmesi gibi durumlar da yaşlı istismarı kapsamına alınmaktadır.
VERİLER
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) verilerine göre, farklı bölgelerde yapılan çalışmalarda 60 yaş ve üzerindeki her 6 kişiden biri bir tür istismara maruz kalıyor. Huzurevleri ve bakım evleri, istismarın en çok görüldüğü yerler arasında yer almakta; burada bakım veren yardımcıların ya da personelin büyük bir kısmı yaşlılara yönelik istismar eylemlerinde bulunuyor.
Yaşlılar tarafından bildirilen istismar türleri arasında psikolojik, fiziksel, finansal, cinsel istismar ve ihmal yer alıyor. Özellikle psikolojik istismar, yaşlılar ve yakınları tarafından en fazla rapor edilen istismar türü olarak ön plana çıkıyor.
YÜZDE 33,4’Ü PSİKOLOJİK İSTİSMAR
Yaşlılara yönelik bildirilen istismar vakalarının yüzde 33,4’ünü psikolojik, yüzde 14,1’ini fiziksel, yüzde 13,8’ini finansal, yüzde 1,9’unu cinsel istismar ve yüzde 11,6’sını ihmal oluşturmaktadır. Huzurevlerinde çalışan personelin yaptığı bildirimlerde de benzer eğilimler gözlemlenmektedir.
