Uluslararası Ödemeler Bankası, son üç aylık raporunda bireysel yatırımcıların altın ve ABD hisse senetlerindeki fiyatları ‘balon’ olarak adlandırılabilecek seviyelere taşıdığını ve bunun düzensiz düzeltme riskini artırdığını ortaya koydu.
Altın ve ABD hisselerinde balon göstergelerinin belirginleştiği, buna bireysel yatırımcı hevesi, hızla yükselen değerlemeler ve medya abartısının eşlik ettiği ifade edildi.
Bu yıl altın fiyatlarının yüzde 60 artış kaydetmesi ile 1979’dan bu yana en güçlü yıllık performansı gerçekleştirirken, ABD borsaları da yapay zeka etkisiyle yükselebilen büyük teknoloji firmalarının öncülüğünde yılı yüksek kazançlarla tamamlamaya hazırlanıyor.
S&P 500 yüzde 17, Nasdaq yüzde 22 oranında artış gösteriyor…
“SON 50 YILDA İLK KEZ OLUYOR”
‘Merkez Bankalarının Bankası’ olarak adlandırılan BIS, merkez bankalarının altın işlemlerine aracılık etmekte ve onların altın varlıklarını saklamaktadır.
Bir İngiliz gazetesinin haberine göre BIS raporunda, “Son birkaç çeyrek, en az son 50 yıl içinde altın ve hisse senetlerinin aynı anda bu bölgeye girdiği tek dönem” denilirken, “Patlayıcı yükselişin ardından balonlar genellikle keskin ve hızlı düzeltmelerle son bulur” uyarısı yapıldı.
Uluslararası Para Fonu ve bir Merkez Bankası da kısa süre önce yapay zeka hisselerinde balon riskine dikkat çekmişti.
BIS, hem altın hem de ABD hisselerindeki fiyat artışlarında bireysel yatırımcıların rolüne vurgu yaptı.
SÜRÜ PSİKOLOJİSİ
BIS’e göre son üç ayda altın ve ABD hisse fonlarına gelen yatırımların büyük çoğunluğu bireysel yatırımcılardan gelirken, kurumsal yatırımcılar ABD hisselerindeki pozisyonlarını azaltarak altın miktarlarını sabit tutmaya devam etti.
Bu durum, bireysel yatırımcıların artan rolü nedeniyle olası panik satışlarında fiyat oynaklığını artırarak piyasa istikrarını tehdit edebilir.
Dünya Altın Konseyi’nin verilerine göre bireysel ve kurumsal yatırımcıları kapsayan altın ETF’lerine girişler bu yıl rekor seviyelere ulaşmıştır.
ALTINDA MERKEZ BANKALARI ETKİSİ
Altın fiyatları Ekim ayında 4 bin 381 dolar/ons rekor seviyesine ulaştıktan sonra gerileyerek günümüzde 4 bin 200 dolar seviyelerinde işlem görüyor.
Bu yılki yükselişin ardında merkez bankalarının rezervlerini dolar dışına çeşitlendirme isteği önemli bir etken olarak öne çıkıyor.
Enflasyon endişeleri ve kamu borcu seviyelerine ilişkin kaygılar da altını daha cazip bir güvenli liman haline getirmiştir.
Merkez bankalarının altın alımları 2022’den bu yana yıllık 1000 ton seviyesinde tarihi zirveye ulaşmış olsa da, hızlı fiyat artışı bazı merkez bankalarını tahsis limitlerini korumak için altın satmaya zorlamıştır.
DEĞERLEMELER AŞIRI ŞİŞTİ
Altın piyasası geçmişte de benzer balon ve çöküş döngüleri yaşamıştır.
1980 yılında fiyatlar enflasyon ve bir petrol krizi eşliğinde zirve yapmış, 2008 finans krizinin ardından ise altın tekrar yükselerek Eylül 2011’de 1830 dolar/ons seviyesine ulaşmış ve sonrasında iki yıl içinde yüzde 30 oranında düşmüştü.
