29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte, eski düzenle sikke basımı mümkün hale gelmemiştir. Bu nedenle Cumhuriyet dönemi altın sikke (meskük) basımı için mevzuat çalışmaları başlatılmıştır.
Cumhuriyet dönemi ilk altın sikke basımı, 1925 yılında dönemin maliye bakanının, milletvekillerinin ve askeri ile sivil erkanın katılımıyla gerçekleştirilmiş ve Topkapı Sarayı avlusundaki Darphane’de kutlanmıştır.
BUGÜNKÜ STANDARTINA 1951’DE ERİŞTİ
Basılan 5 liralık altın sikke, Atatürk’e sunulmak üzere dönemin Maliye Bakanı’na teslim edilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına özel olarak, Ekim 1925’te basılan ilk cumhuriyet beş liralık altın, mevcut standarda 1951 yılında ulaşmıştır.
İlk ziynet altın ise 1927 yılında basılmıştır.
İlk Atatürk resimli meskükler 1944 yılına, ilk Atatürk resimli ziynetler ise 1938 yılına aittir.
CUMHURİYET ALTINI 2 GRUPTA, 10 FARKLI ÇAP VE AĞIRLIKTA ÜRETİLİYOR
Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürü, cumhuriyet altınının ilk basımını Ekim 1925’te Darphane’nin Topkapı’daki binasında düzenlenen törenle gerçekleştirdiklerini belirterek, “Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasına mahsus Ekim 1925’te basılan ilk cumhuriyet 5 liralık altın, bugünkü standardına 1951’de kavuştu.” ifadelerini kullandı.
Bakan, 1951 tarihli TBMM kararı çerçevesinde yalnızca Darphane tarafından üretilen cumhuriyet altınlarının, 24 ayar standart külçe altının güvenli ve hassas işlemlerden geçirildiğini, sikke ve ziynet olarak 2 grupta, 10 farklı çap ve ağırlıkta, 22 ayar olarak üretildiğini aktardı.
Ayrıca, meskük altının, üzerinde Atatürk kabartması bulunduğu için “Ata lira” olarak adlandırıldığını dile getirdi.
“ZİYNET ALTINI GENELDE TAKI OLARAK ALINIR”
İnceltilmiş şekilde basılan ziynet altının genelde takı olarak tercih edildiğini vurgulayan Bakan, “Cumhuriyet sikke altınlarının bir yüzünde ‘Türkiye Cumhuriyeti’ ibaresi, bunun altında Cumhuriyet’in kuruluş tarihi olan 1923 rakamı; bunun altına ise basılış tarihini ifade eden rakam yer alır.” şeklinde devam etti.
Diğer yüzünde ise ‘Hakimiyet Milletindir’ ibaresi, Atatürk’ün resmi ve resmin altında ‘Ankara’ ibaresi bulunur. Kenarları tırtıllıdır. Cumhuriyet ziynet altınları bir yüzünde kaligrafik yazı ile ‘Türkiye Cumhuriyeti’ ibaresi ile birlikte basılış tarihi, diğer yüzünde ise ortasında Atatürk’ün resmi ve kenar süslemesi yıldızlarla donatılmıştır. Kenarları ise eğik tırtıllıdır.
ÜRETİMİ SADECE DARPHANE TARAFINDAN YAPILIYORDU
Bakan, cumhuriyet altınlarının standartlarının 1738 sayılı TBMM Kararı ile belirlendiğini ve 4 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca yalnızca Darphane tarafından üretildiği bilgisini aktardı.
Darphane’nin, ürettiği ürün ve sunduğu hizmetlerin standartlaştırılması adına 2013 yılından itibaren Kalite Yönet
