Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) 25. Devlet Başkanları Konseyi Zirvesi, Çin’in Tiencin şehrinde gerçekleştirildi. Zirvede, liderler sonuç bildirisi niteliğindeki “Tiencin Deklarasyonu”nu onayladı.
Bildiride, dünyada siyasetin, ekonomik durumun ve uluslararası ilişkilerin derin ve tarihi dönüşümlerden geçtiği, uluslararası sistemin çok kutuplu bir yöne giderken jeopolitik cepheleşmenin yoğunlaştığına dikkat çekildi. Bu durumun, ŞİÖ bölgesinin ve dünyanın güvenlik ile istikrarına tehdit oluşturduğu kaydedildi.
BM’DE REFORM ÇAĞRISI VE KÜRESEL EKONOMİ UYARISI
Bildiride, ABD’de yapılan tarife artışlarına dolaylı bir atıfta bulunularak, küresel ekonomik durumun, özellikle uluslararası ticaretin ve finans piyasalarının olumsuz etkilendiği dile getirildi.
2025 yılının İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesinin ve Birleşmiş Milletler’in kuruluşunun 80. yılı olduğu hatırlatıldı. Bildiride, “Barışçı ülkelerin Nazizm, faşizm ve militarizme karşı kazandığı zafer, dünya tarihinin gelişim yönünü belirlemiştir,” denildi.
Üye ülkelerin BM Şartı’na ve uluslararası hukukun genel kabul gören ilkelerine bağlı olduğu belirtildi. Daha temsili, demokratik ve adil bir çok kutuplu dünya için BM’nin merkezi rolünü aktive etmesi gerektiği vurgulandı. Gelişmekte olan ülkelerin daha fazla temsil edilmesi için gerekli reformların yapılması talep edildi.
Liderler, ayrıca İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesi ve BM’nin kuruluşunun 80. yılı dolayısıyla ortak bir açıklama yayınladı.
“ŞANGHAY RUHUNA” BAĞLILIK VURGUSU
Bildiride üye ülkeler, halkların kendi siyasi, ekonomik ve sosyal kalkınma yollarını bağımsız olarak belirleme hakkını savunduklarını ifade ederek, egemenlik, bağımsızlık, toprak bütünlüğüne saygı gibi ilkelerin uluslararası ilişkilerin sağlam bir şekilde ilerlemesi için temel olduğunu belirttiler.
Üye ülkeler, ŞİÖ’nün prensip ve hedeflerine bağlı kalacaklarına, karşılıklı saygı ve ortak kalkınma için işbirliği yapacaklarına vurgu yaptı. Ayrıca, uluslararası ve bölgesel krizlerin bireysel değil, kolektif olarak çözülmesi gerektiğine dikkat çekildi.
Bildiride, Avrasya’da eşit ve bölünmez bir güvenlik mimarisinin oluşturulması için işbirliğinin önemine değinildi. Bu bağlamda, Belarus’un öncülüğünde formüle edilen 21. Yüzyılda Çeşitlilik ve Çok Kutupluluk İçin Avrasya Şartı’nın önemi vurgulandı.
Üye ülkeler, insan haklarının evrenselliği ve bölünmezliği konusundaki hassasiyetlerini yineleyerek, insan hakları meselelerinde çift taraflı standartlara karşı olduklarını belirttiler.
Bildiride ayrıca, ŞİÖ’nün bölgede barış, istikrar, kalkınma ve refahı desteklemek amacıyla “ŞİÖ 10 Yıllık Gelişim Stratejisi”ni kabul ettikleri bilgisine yer verildi.
“PAHALGAM SALDIRISINA KINAMA”
Bildiride, üye ülkeler terörizm, ayrılıkçılık ve aşırılıkçılığa karşı ortak mücadelenin yanı sıra uyuşturucu ve silah kaçakçılığı gibi sınır ötesi suçlarla mücadelede işbirliği yapacaklarını duyurdu. Ayrıca, ŞİÖ Güvenlik Tehditleri ve Zorluklarına Karışık Bütünleşik Yanıt Merkezi
