Erzincan’a bağlı Kemaliye ilçesine özgü olarak üretilen Zetrin baharatı, 120 farklı bitkinin toplanıp kurutulup karıştırılmasıyla elde edilen, sağlık açısından faydalı bir baharat olarak tanımlanıyor…
Sadece Erzincan’ın Kemaliye ilçesinde üretilmekte olan Zetrin baharatı, çeşitli bitki ve çiçeklerden oluşan karışımıyla dikkat çekiyor. Zetrin baharatının yapımı köklü geçmişe dayanıyor.
Mart ayı itibarıyla yetişmeye başlayan bitkiler, kasım ayına kadar toplanarak gölgeli alanlarda kurutuluyor. Kurutma işleminin ardından bitkiler, geleneksel taş dibeklerde dövülerek karıştırılıyor. İyice harmanlanan bu bitki karışımı, Kemaliye’nin ünlü kurutulmuş ve ıslatılmış ekmeğine serilerek tüketiliyor.
Aynı zamanda bu bitki karışımı, zeytinyağı veya peynir üzerine eklenerek de servis edilebiliyor.
YAPILAN ÇALIŞMALARDA BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRİYOR
Zetrin baharatı, kendi topraklarında sağladığı faydalarla bilinirken, üniversite öğrencilerinin tez çalışmasına da ilham kaynağı oldu. Yapılan tez çalışmasında Zetrin baharatının vücutta bağışıklık sistemini güçlendirdiğine dair bulgular elde edildi. Sabır, emek ve zaman isteyen bu özel karışım, günümüzde az sayıda köylü tarafından üretiliyor.
BAHARAT YAPIMINI NESİLDEN NESLE DEVAM ETTİRİYORLAR
Zetrin baharatı yapımıyla ilgilenen az sayıda insandan biri olan Osman Birler, bu geleneği nesilden nesle ilettiklerini belirtiyor. Babası Mehmet Birler’in ardından bu işi 50 yıldır sürdürdüğünü ifade eden Osman, kendisinin de 20 yılı aşkın süredir bu karışımı yaptığını anlatarak şunları söyledi:
“Babamdan sonra 20 yıldır ben Zetrin yapıyorum. Doğada yetişen şifalı bitkileri topluyoruz. Munzur Dağı eteklerinden Sarıçiçek Yaylası’ndan şifalı otları topluyoruz. Bitkiler gölgede kurutuluyor ve çuvallarda biriktiriliyor. Bir yıl süren bu süreçte, yapraklar sararana kadar toplanan bitkileri harmanlıyoruz.”
”PİŞEN YEMEĞE ATILMAZ”
Kurutulan 120 çeşit bitki, geleneksel olarak taş dibeklerde dövülmekteydi; ancak günümüzde robotlarda çekilerek kullanılıyor. Kurutulmuş taş fırın ekmeği, ıslatılarak sofralara sunuluyor. Bu ıslatılmış ekmeğin üzerine Zetrin baharatı dökülerek tüketiliyor. Ayrıca patates salatası gibi yemeklerde zeytinyağına ve peynirin üzerine de ekleniyor. Ancak, “Pişen yemeğe atılmaz” vurgusu yapılıyor.
